7 најважни факти за Корона вирусот кои ги дознавме од почетокот на пандемијата!

17 август, 2020
216359_shutterstock-1647268288_ls

Oткако се појави во кинескиот град Вухан на крајот на 2019 година, вирусот корона зарази 20,8 милиони луѓе ширум Светот, од кои 750.000 починаа.

Кога се појави SARS-Cov-2, експертите дадоа многу препораки засновани на знаење за слични респираторни вируси.

Но, новиот вирус корона „ги изненади сите со своето неочекувано однесување“, а научниците собраа многу знаење за него.

Секој може да се зарази

Првите жртви на пандемијата главно биле постари лица или лица со лошо здравје. Возраста и хроничните заболувања (дебелина, дијабетес, тумор, кардиоваскуларни заболувања, итн.) Сè уште се фактори кои го зголемуваат ризикот од компликации и смрт.

Но, сега знаеме дека и младите и здравите луѓе можат да умрат од корона. Секој може да биде заразен, дури и бебиња во стомакот. Клучното прашање е како нечие тело реагира на вирусот.

Одговорот на ова се чини дека е комплексна интеракција помеѓу вирусот и поединецот што зависи од количината на внесени честички на коронарниот вирус, но и од возраста на лицето и општата здравствена состојба.

Ковид-19 може да се појави насекаде

Првите случаи на коронавирус биле поврзани со големиот пазар на Хуанан во Вухан, каде, меѓу другото, разни диви животни биле чувани во кафези.

Меѓу првите фокуси на коронавирусот беа крузери, како „Diamond Princess“ закотвена во јапонското пристаниште Јокохама. Кога болеста се појави во Италија,  болниците и домовите за стари лица станаа жаришта на вирусот. Во Јужна Кореја и Иран, од друга страна, инфекцијата прво започна да се шири за време на верските церемонии.

Затоа, епидемиолозите предупредуваат дека ниту една земја или култура не е имуна на овој вирус, чие ширење се интензивира на места каде се собираат голем број на луѓе кои се во близок контакт.

„Има многу млади кои се заразуваат. Тие се разболуваат. Се чувствуваат лошо со недели“, предупредува Д-р. Ентони Фаучи, директор на Националниот институт за алергија и заразни болести (НИАИД).

Вирусот најмногу се шири со капки

Огромното мнозинство на коронавирусни инфекции започнува со близок интерперсонален контакт. Вирусот SARS-Cov-2 претежно се шири со капки распрснати во воздухот додека заразено лице кашла или кива, пее или разговара.

Во најголем дел, од капките (поголеми од 10 микрометри) паѓаат на земја на растојание до два метри од заразеното лице. Сепак, неодамнешните истражувања укажуваат на можноста за ширење низ мали респираторни честички (помалку од пет микрометри) што заразеното лице ги испушта од устата кога дише или зборува. Овие лесни честички се сушат во воздухот, така што вирусот останува во воздухот во аеросолизирана форма долго време. Некој тогаш може да ги вдише тие ситни честички како чад од цигари.

Во големи, добро проветрени места или на отворено, циркулацијата на воздухот ќе ги „разреди“ овие честички, во голема мера намалувајќи го секој ризик. Но, тоа се менува во помали затворени простори, како ресторани, канцеларии, продавници, автомобили, јавен превоз …

Денес, исто така знаеме дека загадените површини не се главната опасност за ширење на инфекцијата. Но, површините сè уште треба да се дезинфицираат и мијат често.

Маските се ефикасни

Кога избувна пандемија во целиот Свет, на почетокот на оваа година, експертите беа загрижени дека масовното купување маски може да го влоши недостатокот на заштитна опрема за здравјето и другите работници на првите борбени линии со вирусот корона.

Во меѓувреме, објавени се многу студии кои зборуваат во прилог на носење маски, па Светската здравствена организација (СЗО) ги повика владите на почетокот на јули да ги охрабрат луѓето да ги носат.

Најсеопфатната студија до денес, анализата на 172 студии во 16 земји, објавена во јули од страна на медицинскиот журнал Лансет, опфати 25.000 луѓе и покажа дека носењето маска со хигиена на рацете и физичко растојание може значително да го намали ризикот од инфекција со коронавирус.

Вирусот на корона го шират и луѓе без симптоми

Проверка на температурата на болните луѓе и останување дома може да го запре ширењето на симптоматски случаи на болеста. Но, најголемиот предизвик за стопирање на ширењето на Ковид-19 е фактот дека многу луѓе не знаејќи ја шират болеста затоа што немаат никакви симптоми или сè уште не се манифестираат. Се смета дека заразено лице може да го шири коронавирусот два до три дена пред да се појават првите симптоми.

Посебен проблем се асимптоматските случаи, т.е. луѓето кои се заразени со вирусот на корона и воопшто не покажуваат симптоми. Ова е исто така клучна причина зошто е толку важно да се носи маска во јавниот превоз или продавниците.

„Истражувањата покажуваат дека 25 до 45 проценти од заразените луѓе веројатно немаат никакви симптоми“, рече Ентони Фаучи.

Ковид-19 не е сезонско заболување

Респираторните вируси досега покажаа тенденција да се манифестираат во разни сезонски појава. Имено, грипот е сезонско респираторно заболување кое се зголемува во зима, па многу експерти се надеваа дека ширењето на Ковид-19 ќе покаже сличен образец и ќе биде забавено во северната хемисфера во текот на пролетта и летото.

Но, тоа не се случи. Сега знаеме дека топлото време не го запира вирусот и дека, без оглед на сезоната, неговото ширење во голема мерка зависи од човековото однесување, односно од почитувањето на мерките за хигиена и социјална оддалеченост.

“Нема индикации дека вирусот на корона е сезонски. Ако го задржите притисокот врз него, бројот на заразени лица опаѓа. Доколку го намалите притисокот, расте бројот на заразени лица”, рече Мајк Рајн, извршен директор на програмата за итни случаи на Светската здравствена организација (СЗО).

Дезинформацијата убива

Според една студија, околу 5.800 луѓе ширум светот биле хоспитализирани затоа што верувале во лажни информации на социјалните мрежи. Уште полошо, најмалку 800 луѓе починаа од дезинформации од вирусот корона.

Многумина умреле откако пиеле средства за чистење метанол или алкохол, погрешно верувајќи дека овие производи го штитат или лекуваат вирусот.

Многу жртви слушале совети кои потсетуваат на веродостоен здравствен совет – како што се конзумирање на големи количини лук и голтање големи количини на витамини, како начин за спречување на инфекција, велат авторите на студијата.

Други консумирале пијалоци како урина од крави.

СЗО предупреди дека епидемијата на лажни вести или „инфодимија“ поврзана со „Ковид-19“ се шири толку брзо како и самиот вирус, а теориите на заговор, гласини и стигматизација во општеството на пациентите придонеле за смрт и повреди.