КАКО ДА ГО ПОБЕДИМЕ КОРОНАВИРУСОТ- Моделот „Швајцарско сирење“ ќе ја запре пандемијата!?

10 декември, 2020
koronaurbancube_20_1000x0

Делата на Јан М. Мекеј, вирусолог на Универзитетот во Квинсленд во Австралија, сега кружат и широко се дистрибуираат на јазиците ширум Светот.

Додека научниците ширум Светот бараат начин да го поразат коронавирусот, еден модел особено го привлече вниманието на јавноста, имено експертите повикуваат на одбрана од пандемијата со помош на „модел на швајцарско сирење“.

Метафората на „швајцарско сирење“ не е тешко да се разбере – повеќе слоеви на заштита, замислени како парчиња сирење, го блокираат ширењето на коронавирусот. Ниту едно парче не е совршено, секое има дупки, а кога дупките се порамнуваат, ризикот од инфекција се зголемува.

Сепак, со комбинирани неколку слоеви – социјално растојание, плус маски, плус миење раце, плус тестирање и следење, плус вентилација, плус владини препораки – вкупниот ризик е значително намален. Вакцинацијата ќе додаде уште еден заштитен слој.

„Наскоро ќе создадете непробојна бариера и навистина ќе можете да го запрете пренесувањето на вирусот. Но, сите овие работи се потребни, не само една од нив. Мислам дека тоа е токму она што луѓето имаат проблем да го разберат. Ние сакаме да веруваме дека ќе дојде магичен ден кога одеднаш ќе се случи 300 милиони дози на вакцина да се достапни и можеме да се вратиме на работата и работите ќе се вратат во нормала. Тоа апсолутно нема да се случи наскоро“, рече д-р Џули Гербердинг, извршен потпретседател на фармацевтската корпорација Мерк, специјалист за инфективни болести беше директор на Американскиот центар за контрола и превенција на болести. Таа додаде дека сè додека вакцините не станат широко користени, ќе мора да носиме маски и да се придржуваме до другите мерки за заштита.

Концептот на „швајцарско сирење“ беше воведен од когнитивниот психолог Џејмс Т. Ризон во неговата книга „Човечка грешка“ (Human Error) од 1990 година.

Низа катастрофи – вклучително и експлозијата „Челинџер“ и експлозијата во Чернобил – го мотивираа појавувањето на овој концепт, кој стана познат како „Швајцарски модел на несреќа со сирење“, а дупките на парчињата сирење претставуваат грешки што се акумулираат и доведуваат до штетни настани.

Метафората за сирење сега е прилично добро пренесена во пандемијата. Јан М. Мекеј, вирусолог од Универзитетот во Квинсленд во Австралија, на Твитер виде помала верзија на графиката, но сметаше дека треба да содржи повеќе парчиња сирење и повеќе информации. Заедно со неговите соработници, тој го направи графикот швајцарско сирење – респираторна одбрана од пандемија. Неговата работа сега циркулира и е широко распространета на јазиците ширум Светот.