Нема човек кој не бил мачен од болка во грбот и вратот барем еднаш во животот. Во 21 век, болните состојби во ‘рбетот наречени вертебропатија речиси ги добија карактеристиките на епидемија, но состојбата секогаш може да се подобри – ние треба само да започнеме, буквално.
Постојат многу причини за болни состојби во ‘рбетот. Седењето е една од нив. Отсуство на редовна физичка активност е друго. Заедно, тие прават постепено, но тешко поправено оштетување на системот за подигање.
Имено, околу три четвртини од телесната тежина паѓа на системот за активирање, а еволутивно нашето тело е создадено за континуирана физичка активност, секако не за продолжено седење. Добрата работа е што телото е флексибилно. Ова значи дека ефектите од продолженото седење можат многу ефикасно да се вратат со редовно вежбање и со тоа да се стават физиолошките системи во состојба на динамичка рамнотежа.
Позицијата на вратот кога гледате подолго време на мобилен телефон е посебен проблем и треба да се избегнува секогаш кога е можно, објаснува Дин Мистура, виш физиотерапевт и кинезиотерапевт од поликлиниката „Сципион“ во Риека. Според некои тврдења, да останеме во кревет или да лежиме подолго време е најлошото нешто што можеме да го направиме кога грбот ќе не повреди. Дин Мистура објаснува дека тоа зависи од видот на болна состојба на ‘рбетот.
Разликуваме акутни, субакутни и хронични болни состојби во ‘рбетот. Првиот може да биде толку интензивен што пократок период на одмор од неколку дена по почетокот може да биде единствената опција за пациентот, заедно со антиинфламаторни лекови и лекови против болки. По смирување на најлошата фаза, правилното вежбање ќе го скрати времетраењето на субакутната состојба. Хроничната болка во грбот обично се поврзува со некои дисфункции на мускулниот систем околу ‘рбетот, од едноставна мускулна слабост, преку промена на моделот на движења во моторниот кортекс на малиот мозок, сè до локалните нестабилности.
Лекувањето на овие причини во мирување е како гаснење на оган со бензин. Со забелешка дека со сегашните нарушувања, секоја вежба не е секогаш добра. Кога вежба се применува како лек, тогаш тоа е предмет на истите правила, што значи индивидуален дизајн на програма за физичка активност, и по соодветно испитување, по можност од искусен физиотерапевт, тој зборува.
Поради природата на работата, многумина од нас не можат да избегнат да седат со компјутер со часови, што создава голем притисок врз ‘рбетот. Мистура забележува дека ергономијата на столот и висината на масата се клучни за намалување на негативните влијанија од долгото седење.
Редовното станување и кратката прошетка барем на неколку чекори може значително да помогне. Вежби за активирање на длабоките стомачни и мускули на грбот во седечка положба исто така може да спречат, но и да ја намалат непријатноста. Исто така, образованието за правилно седење треба да биде дел од напорите на секој работодавец да спречи болни услови на ‘рбетот на работното место, вели тој. Од долгогодишно искуство во работа со пациенти, Дин Мистура добро знае која е најголемата грешка што ја правиме кога ќе не болат грбот и вратот.
Занемарување. Најчесто, болката во ‘рбетот прво се појавува и поминува спонтано без посебен третман. Ова се првите предупредувања на телото до неговиот сопственик дека работите не се идеални и дека нешто треба да се промени. Но, кој реагира на првото предупредување? Само откако нарушувањата ќе станат трајни или многу чести, се бара совет или помош. Потоа, како по правило, ова се трајни промени во ткивата кои тешко се лекуваат целосно.
Сепак, скоро секогаш може да се даде помош. Ако пациентот е упорен, а физиотерапевтот е професионален, има само време помеѓу нив и намалување или елиминирање на симптомите.
Наспроти популарното верување, забележува физиотерапевтот, пливањето не е добро за болка во вратот. Возењето велосипед, од друга страна, ја влошува болката во лумбалниот ‘рбет почесто отколку што ја намалува.
Треба да се внимава на трчањето ако се присутни симптоми. Но, набројувањето ќе не однесе далеку. Постојат две златни правила на секоја физичка активност. Првиот е дека не треба да има болка за време на самата вежба. Доколку се појават, треба да се избегнува вежбата што ги предизвикала, а вежбата треба да се запре и да продолжи кога ќе престанат нарушувањата.
Исто така, болката во ‘рбетот што се јавува после вежбање не е добра бидејќи покажува дека насоката или обемот на физичката активност не е добра. И во двата случаи, советите од физиотерапевт треба да помогнат, заклучува Дин Мистура, постар физиотерапевт и кинезиотерапевт од поликлиниката „Риека“.