Во последниве години, границата помеѓу работата и личниот живот е речиси избришана. Дигиталната поврзаност и културата на „секогаш достапен работник“ оставија многу вработени да се чувствуваат исцрпено, вознемирено и емоционално исцрпено. Заморот стана константа, а работењето од дома честопати се чувствува повеќе како работа отколку како живот. Ако се разбудите чувствувајќи се летаргично, раздразливо, цинично и огорчено, можеби не само што сте уморни, туку доживувате сериозно прегорување на работа.
Прегорувањето не е само минлива фаза на стрес, туку хронична состојба што може да има долгорочни последици за вашето ментално и физичко здравје. И што е најопасно – доаѓа тивко, маскирано како „само уште една задача“, „само уште еден викенд со вашиот лаптоп“. Во свет што ја наградува хиперпродуктивноста, потребна е многу свест и храброст за да се препознае прегорувањето – и да се запре.
Симптоми на прегорување: Уморно тело, празна глава, исцрпено срце
Прегорувањето на работа се карактеризира со три клучни симптоми: хроничен замор, емоционална исцрпеност и цинизам. Лицата кои страдаат од прегорување честопати чувствуваат како да немаат повеќе енергија да прават ништо – дури ни активности што порано им носеа радост. Продуктивноста се намалува, грешките се натрупуваат и секоја нова задача се чувствува како закана, а не како предизвик.
Знаците може да вклучуваат физички симптоми: главоболки, несоница, болки во грбот, дигестивни нарушувања. Психолошки, постојат чувства на безвредност, отуѓеност, губење на целта и сè почести мисли за „откажување од сè“. Прегорувањето честопати не е спектакуларно – тоа е тивка ерозија на духот.
Кога работата престанува да биде значајна?
Причините за прегорување не се само количината на работа, туку и начинот на кој се перцепира работата. Најчестите предизвикувачи се токсична работна средина, постојано преоптоварување, недостаток на контрола, нејасни барања, лоша комуникација и хроничен недостаток на препознавање. Кога вработениот чувствува дека никој не го слуша, не го цени или не го поддржува – мотивацијата природно исчезнува.
Посебен проблем е таканаречениот „тивок притисок“: непишани очекувања да се биде секогаш достапен, да се одговара на пораки надвор од работното време, постојано да се биде „на stand by“. Во такви услови, работата станува извор на исцрпеност, а не на исполнување.
Како да се заштитите: Поставете граници, слушајте се себеси и побарајте помош
Ако сте ги препознале симптомите на прегорување, не чекајте состојбата да се влоши. Започнете со основите: поставете јасни граници. Имате право на свое време, право на одмор, право да кажете „не“ кога е премногу. Исклучете ги известувањата по работното време, воведете мали паузи во текот на денот и планирајте активности што ве исполнуваат – без разлика дали е тоа прошетка, кафе во тишина или вечер без екрани.
Размислете за разговор со вашите претпоставени – може да има начини за прераспределба на задачите или воведување пофлексибилни услови за работа. Ако сметате дека ви е тешко сами да се справите со сите емоции на прегорување, побарајте стручна поддршка. Не сте сами и нема срам во грижата за себе.