Сместен во бујните тропски шуми на малезиската држава Саравак на островот Борнео, се наоѓа еден од најфасцинантните природни феномени во Азија – Националниот парк Гунунг Мулу. Тоа е област која истовремено е плени со својата природна убавина, научно значење и богат биодиверзитет. Поради својата единствена геологија, спектакуларни пештери и неверојатна флора и фауна, УНЕСКО го вклучи на својата листа на светско наследство во ноември 2000 година – и тоа според сите четири можни критериуми.
Гунунг Мулу е прогласен за светско наследство бидејќи претставува извонреден пример за геолошката историја на светот, овозможува проучување на еволутивните и еколошките процеси во реално време, обезбедува исклучително природно живеалиште за зачувување на биодиверзитетот и плени со својата природна убавина.
Паркот зафаќа површина од повеќе од 52 илјади хектари, а неговиот пејзаж е доминиран од Гунунг Мулу, планина од песочник висока 2.376 метри. Но, вистинските чуда се скриени под површината. Мулу е дом на еден од најдолгите пештерски системи во светот, со повеќе од 295 километри истражени пештери, од кои секоја крие неверојатни геолошки формации и богатство од подземна фауна.
Најимпресивна е секако Саравачката комора – со димензии од 600 на 415 метри и висина од 80 метри, тоа е најголемата позната пештерска комора во светот, толку огромна што во неа би можеле да се сместат 40 Боинг 747.
Една од најпознатите пештери во паркот е Пештерата Елен, која е дом на милиони лилјаци. Секоја вечер, кога временските услови дозволуваат, посетителите можат да бидат сведоци на спектакуларниот егзодус на лилјаци кои летаат надвор од пештерата во потрага по храна – прекрасен природен спектакл.
Во близина е Пештерата Ланг, помала, но исклучително богата пештера со пештерски накит, сталактити и сталагмити. Пештерата Клирвотер, од друга страна, го крие најдолгиот подземен речен систем во Азија – 238 километри водна мрежа што може да турка 150 илјади тони вода на час за време на поплави.
За оние кои бараат предизвик, патеката Pinnacle е задолжителна, која води до импресивните, остри како жилет варовнички врвови на Гунунг Апи. Искачувањето од 2,4 километри со висинска разлика од 1.200 метри ги наградува оние со издржливост со незаборавни погледи на „варовничките заби“ кои заканувачки излегуваат од шумата.
Паркот е ботаничко богатство од светски размери – содржи 17 вегетациски зони, со повеќе од 3.500 видови васкуларни растенија, вклучувајќи 182 видови орхидеи и 15 месојадни растенија, што го прави еден од најбогатите растителни резервати во Југоисточна Азија.
Фауната е подеднакво импресивна – над дваесет илјади видови безрбетници, 116 видови цицачи, 305 видови птици, 100 видови влекачи и 97 видови водоземци. Меѓу ендемите, се издвојува рогатата жаба Мулу (Megophrys dringi), која совршено се камуфлира меѓу лисјата на високите мовливи шуми, а можеби дури и ќе сретнете многу, многу влакнеста гасеница.
Едно од најпосебните искуства што им се нудат на посетителите е небесната патека Мулу Канопи – патека долга 420 метри, која се извива 20 метри над земјата и дава можност за набљудување на животот – во крошните на џунглата.
Домородните племиња Пенан и Кајан исто така живеат во близина на паркот. Пенан, познати како традиционални ловци-собирачи, сега се повеќе се занимаваат со ракотворби и одржлив туризам, па посетителите на паркот можат да ѕирнат и во нивниот традиционален начин на живот. Заедницата Кајан го прави музичкиот инструмент селингут – носна флејта направена од бамбус, чиј звук се смета за музичка интерпретација на природата и секако е прекрасен звучен потсетник на чудата скриени во овој далечен дел од светот.