Во жежок летен ден во градот, малку работи се толку освежителни како капењето во базен. Но, дали водата е навистина толку бистра како што изгледа?
Пливањето, особено во јавни базени и водни паркови, носи свои ризици – од благи иритации на кожата до гастроинтестинални инфекции. Но, пливањето носи и бројни придобивки за физичкото, социјалното и менталното здравје.
Патогени во базените
Летните наслови и објавите на социјалните медиуми честопати го истакнуваат „факторот на гадење“ кога станува збор за јавните базени. Овие стравови не се неосновани.
Добрата вест е дека хлорот, кој е широко користен за дезинфекција на базените, е ефикасен во уништувањето на многу патогени. Лошата вест е дека хлорот не делува веднаш – и не убива сè.
Секое лето, има бројни случаи на разни инфекции и болести поврзани со пливање во јавни базени и водни паркови.
Тие вклучуваат инфекции на кожата, респираторни проблеми, инфекции на ушите и гастроинтестинални проблеми.
Патогени и средства за дезинфекција
Дури и во правилно хлориран базен, некои патогени можат да преживеат од неколку минути до неколку дена.
Една од најчестите причини е криптоспоридиумот, микроскопски организам кој предизвикува дијареја. Овој едноклеточен паразитски вид има цврста надворешна мембрана што му овозможува да преживее во хлорирана вода до 10 дена. Се шири кога измет – често од лице со дијареја – ќе влезе во водата и друг пливач ќе ја проголта водата. Дури и многу мала количина, невидлива со голо око, може да зарази десетици луѓе.
Друг вообичаен патоген е pseudomonas aeruginosa, бактерија која предизвикува осип и воспаление на надворешното уво (т.н. „пливачко уво“). Вируси како што се норовирусот и аденовирусот, исто така, можат да преживеат во водата од базенот и да предизвикаат болест.
Пливачите внесуваат различни телесни течности во водата, вклучувајќи пот, урина, клетки на кожата и масла. Овие супстанции, особено потта и урината, реагираат со хлор и создаваат хемиски нуспроизводи наречени хлорамини, кои можат да претставуваат ризик по здравјето.
Хлорамините се одговорни за силниот мирис на хлор. Чистиот базен всушност не треба да има силен мирис на хлор или било кој друг мирис. Честа заблуда е дека силниот мирис на хлор е добар знак – напротив, може да биде црвено светло дека водата е загадена и дека базенот треба да се избегнува.
Како да се избегнат инфекции
Повеќето ризици поврзани со базенот може да се намалат со едноставни мерки на претпазливост преземени и од персоналот на базенот и од пливачите. Иако повеќето инфекции поврзани со базенот не се фатални, никој не сака да го помине летниот одмор заклучен во бањата.
Овие совети можат да ви помогнат да ги избегнете бактериите и вирусите во базенот:
-Туширајте се пред да влезете во вода. Едноминутното туширање ги отстранува повеќето нечистотии и масла од вашето тело, што ја подобрува ефикасноста на хлорот.
-Избегнувајте го базенот ако сте болни, особено ако имате дијареја или отворени рани. Патогените микроорганизми брзо се шират во водата.
-Обидете се да не ја голтате водата – ова ќе го намали ризикот од инфекција.
-Ако ви е дијагностицирана криптоспоридиоза („крипто“), почекајте две недели откако ќе престане дијарејата пред да се вратите во базенот.
-Користете го тоалетот почесто – и за деца и за возрасни, ова помага да се спречат „несреќи“ во водата.
-Темелно исушете ги ушите по пливањето – ова помага да се спречи „пливачко уво“.
-Не пливајте со отворена рана или барем добро заштитете ја со водоотпорен фластер.
-Туширајте се по пливањето за да ги отстраните бактериите од вашата кожа.