Поспаноста по ручекот е толку честа појава што има и научен назив: постпрандијална сомноленција.
Дел од овој замор се должи на внатрешниот часовник на телото, но она што го јадеме – како и количината на храна – може дополнително да го засили.
Како што објаснува нутриционистката Ерин Палински-Вејд за порталот Real Simple, телото природно доживува пад на будноста – обично помеѓу 14:00 и 16:00 часот – поради својот внатрешен биолошки часовник.
„Овој пад се јавува дури и ако целосно го прескокнете ручекот“, вели таа.
Таа додава дека потребата за сон – која расте колку подолго остануваме будни – исто така го влошува ова чувство. Сепак, ручекот може да направи разлика. Обилните, тешки оброци често предизвикуваат чувство на тромост, особено кај луѓето кои не спиеле доволно. Палински-Вејд наведува истражување според кое поединци кои спиеле само пет часа, а потоа изеле ручек со 922 калории, направиле значително повеќе грешки при возењето поради поспаност, во споредба со случаите кога јаделе полесен оброк.
Важен е и видот на храната. Оброците богати со рафинирани јаглехидрати – како што се белиот леб и тестенините – како и пржената храна (особено ако содржи малку протеини), се поврзани со поостри скокови на шеќерот во крвта и зголемена поспаност. Сепак, треба да се напомене дека поголемиот дел од овие истражувања се фокусирале на оброци консумирани пред спиење, а не на ручекот.
Понатаму, телото е помалку ефикасно во регулирањето на гликозата во попладневните часови; следствено на тоа, обилниот ручек богат со јаглехидрати дополнително го засилува овој природен пад на енергијата. Целта не е целосно да се исфрлат јаглехидратите или да се јаде што е можно помалку, туку да се обезбеди избалансиран оброк. Добра идеја е јаглехидратите да се комбинираат со здрави масти, како што е авокадото, што може да помогне да се ублажи наглиот скок на шеќерот во крвта. Палински-Вејд предлага дел од лебот, чипсот или зачините со додаден шеќер да се заменат со парчиња авокадо.
Еден од наједноставните начини да се избегне попладневниот пад на енергијата е да се осигурате дека вашата чинија содржи доволно протеини и влакна. Наместо сендвич и чипс, нутриционистката предлага, на пример, салата со пилешко на скара и грав. Посните протеини, зеленчукот, мешунките и житарките од цело зрно помагаат нивото на шеќер во крвта да се одржи постабилно.
Поголемиот оброк не е секогаш подобар. За многу возрасни лица, ручек од 400 до 600 калории може да биде добра појдовна точка, наместо оброк од 900 калории или повеќе. Потребите се менуваат од ден на ден, а целта не е да останете гладни – јадете сè додека не почувствувате ситост. Ако ви е тешко да го правите ова интуитивно, како водич користете порција протеини со големина на вашата дланка, една шака житарки и зеленчук кој ќе ја покрие половината од вашата чинија.