Студија спроведена на 87.577 луѓе покажа дека повеќе дневна светлина е поврзана со помал ризик од деменција. Дознајте зошто се споменуваат 42 минути.
Луѓето кои поминуваат повеќе време на силна светлина во текот на денот имаат помала веројатност да страдаат од деменција, според голема студија во која учествувале повеќе од 87.000 луѓе. Интересно е што не е потребно ниту силно сонце – може да се добие доволно дневна светлина дури и кога е облачно надвор.
Истражувањето спроведено од научници од Медицинскиот универзитет во Гуангжу, кое беше објавено во стручното списание „Општа психијатрија“ , опфати 87.577 возрасни лица од Велика Британија.
Сите учесници беа дел од големата британска база на податоци за здравство UK Biobank. На почетокот на истражувањето, ниту еден од нив немаше деменција, а просечната возраст беше 62 години. Малку повеќе од половина од учесниците беа жени.
Секое лице носело посебен уред на зглобот седум дена кој го мерел движењето и количината на светлина на која биле изложени.
Потоа истражувачите го следеле нивното здравје во просек 8,1 години. Во тој период, кај 741 лице била дијагностицирана деменција.
Не мора да чекате сончев ден
Резултатите покажаа дека луѓето кои биле изложени на повеќе од 1.000 лукса светлина во текот на денот имале приближно 16 проценти помал ризик од деменција во споредба со оние кои поминувале време во слабо осветлени простории.
За да добиете претстава за светлината, 1.000 лукса може да одговараат на дневна светлина надвор кога е облачно.
Уште поинтересен резултат е забележан кај луѓе кои поминале најмалку 42 минути на ден на светлина посилна од 5.000 лукса, колку што може да се измери надвор во ведар ден.
Нивниот ризик од деменција бил приближно 17 проценти помал .
Истражувачите, исто така, забележаа дека изложеноста на светла дневна светлина помалку од 42 минути е посилно поврзана со подоцнежна појава на деменција отколку неколку познати фактори на ризик, вклучувајќи ја дебелината, консумирањето алкохол и повредите на главата.
Од друга страна, оваа студија не пронајде статистички значајна поврзаност помеѓу ноќното осветлување и ризикот од деменција.
Зошто дневната светлина е толку важна?
Објаснувањето може да лежи во нашиот внатрешен биолошки часовник.
Телото има природен ритам кој ја следи промената на денот и ноќта, познат како циркадијален ритам.
Влијае на тоа кога сме поспани, кога имаме најмногу енергија, како спиеме, но и на одредени мозочни функции.
Дневната светлина му помага на телото правилно да го прилагоди тој ритам.
Нарушувањата на сонот и циркадијалниот часовник се чести кај луѓето со деменција, поради што истражувачите веруваат дека оваа врска заслужува понатамошно внимание.
Во некои анализи, беше покажано дека моделите на спиење, физичката активност и одредени разлики во структурата на мозокот можат да објаснат приближно една третина од набљудуваната врска помеѓу дневната светлина и ризикот од деменција.
Поврзаноста била поизразена кај луѓето кои природно заспиваат подоцна, кај оние кои се изложени на поголема количина светлина ноќе, како и кај носителите на варијантата на генот APOE ε4, која е поврзана со зголемен ризик од деменција.
Може ли дневната прошетка да помогне?
Истражувачите веруваат дека времето поминато на дневна светлина би можело да стане уште еден корисен индикатор при проценка на ризикот од деменција.
„Изложеноста на дневна светлина може да послужи како нов индикатор за ризик од деменција“, рече Хонглијанг Фенг од Медицинскиот универзитет во Гуангжу, еден од авторите на студијата.
Сепак, важно е да се разбере што всушност покажаа резултатите.
Ова истражување не докажува дека дневната светлина спречува деменција. Тоа покажува поврзаност помеѓу поголема изложеност на светлина во текот на денот и помал ризик од развој на болеста.
Покрај тоа, уредите ја мереа светлината на зглобот, а не количината на светлина што всушност стигнува до очите.
Исто така, постои можност кај некои учесници, промените поврзани со деменцијата да започнале долго пред дијагнозата, поради што се движеле помалку и поретко излегувале надвор.
Сепак, резултатите поставуваат интересно прашање: колку време поминуваме на природна светлина секој ден?
Многумина од нас одат на работа наутро, поголемиот дел од денот го поминуваат внатре и се враќаат дома откако ќе се стемни.
Затоа дури и кратката дневна прошетка може да биде корисна навика. Престојот надвор носи и други придобивки, како што се повеќе движење и подобра координација на ритмите на спиење.
Дневната светлина не е лек за деменција, но оваа голема студија покажува дека нејзината улога во здравјето на мозокот вреди понатамошно проучување.