Не сите компири се исти – особено кога станува збор за ризик од дијабетес тип 2, покажува една голема нова студија. Научниците од Харвардското училиште за јавно здравје Т. Х. Чан откриле дека јадењето само три порции помфрит неделно го зголемува ризикот од развој на дијабетес тип 2 за 20 проценти. Сепак, печените, варените или пирените компири не биле поврзани со зголемен ризик.
„Наместо да прашуваме „Дали компирите се добри или лоши?“, сега преминуваме на попрецизно и покорисно прашање: „Како се подготвуваат и што можеме да јадеме наместо тоа?“ – изјави Сејед Мухамед Мусави, постдокторски истражувач во Одделот за исхрана и еден од водечките автори на студијата, во соопштение за медиумите.
Студијата, објавена во Британскиот медицински журнал, следела повеќе од 200.000 Американци повеќе од 30 години, анализирајќи ги нивните навики во исхраната и здравствените резултати. За време на студијата, кај вкупно 22.299 учесници е дијагностициран дијабетес тип 2. Мета-анализа која вклучувала повеќе од 587.000 луѓе и 43.000 дијагнози за дијабетес тип 2 на четири континенти ги потврдила истите резултати, се наведува во трудот.
Врската помеѓу компирите и здравствените резултати, особено дијабетесот тип 2, е предмет на сè поголема дебата, велат истражувачите. Иако компирите содржат хранливи материи како влакна, витамин Ц и калиум, неодамнешните истражувања сугерираат дека нивниот висок гликемиски индекс, кој предизвикува скокови на шеќерот во крвта, и различните методи на готвење можат негативно да влијаат врз здравјето, објавува Fox News.
Најновите наоди потврдуваат дека врската помеѓу големата консумација на компири и зголемениот ризик од дијабетес тип 2 е првенствено поврзана со помфритот. Пржењето компири во длабоко масло не само што ги отстранува хранливите материи, туку и ја активира реакцијата Маилар – хемиски процес што им дава на помфритот и месото на скара крцкава, запечена текстура и богат вкус – но може да создаде и штетни нуспроизводи.
Добрата вест е дека неколку едноставни замени, само три пати неделно, можат значително да го намалат ризикот од дијабетес. Заменувањето на помфритот со интегрални житарки го намали ризикот за 19 проценти, покажа студијата. Дури и кога учесниците избраа интегрални житарки наместо поздрави сорти компири, ризикот беше намален за 8 проценти.
„Пораката за јавното здравје овде е едноставна и моќна“, рече авторот на студијата, Валтер Вилет, професор по епидемиологија и исхрана. „Малите промени во нашата секојдневна исхрана можат да имаат значително влијание врз ризикот од дијабетес тип 2“.
Повеќе од 500 милиони луѓе ширум светот имаат дијабетес – околу 1 од 10 возрасни – и повеќето од нив имаат дијабетес тип 2, според Светската здравствена организација (СЗО). Овој тренд постојано се зголемува во последните две децении.
„За креаторите на политики, нашите резултати ја истакнуваат потребата да се погледне подалеку од широките категории на храна и да се обрне поголемо внимание на тоа како се подготвува храната и што се заменува“, продолжи Вилет. „Не сите јаглехидрати – дури ни сите компири – се исти, а таа разлика е клучна кога станува збор за дизајнирање ефективни упатства за исхрана.“
Тимот, исто така, предложи идните истражувања да испитаат како подготовката на компири со путер или крем, како и користењето различни масла за пржење, може да влијае на здравствените резултати, како и да ги споредат со слатки компири, кои имаат различен нутритивен профил.
Студијата не сугерира дека никогаш повеќе не треба да јадете компири. Наместо тоа, важно е да обрнете внимание на тоа како се подготвуваат компирите и колку консумирате.
„Компирите можат да бидат дел од здрава исхрана, но не треба да бидат главен извор на јаглехидрати“, вели Мусави. „За разлика од компирите – особено пржените компири – интегралните житарки постојано се поврзуваат со подобро долгорочно здравје, вклучувајќи помал ризик од дебелина, дијабетес тип 2, срцеви заболувања, па дури и предвремена смрт. Затоа интегралните житарки се генерално подобар избор за вашата секојдневна исхрана.“
Ако ги сакате компирите, Кетрин Н. Балантекин, доцент на Одделот за вежбање и нутритивни науки на Универзитетот во Бафало, вели дека треба да продолжите да уживате во нив.
„Обидете се да ги печете или варите наместо да ги пржите и бидете внимателни колку често ги јадете“, советува таа. „Сè е во рамнотежата и правењето свесни избори.“