Според легендата, Венеција е основана точно напладне на 25 март 421 година. Овој симболичен момент е поврзан со осветувањето на првата црква во областа Риалто, посветена на Свети Јаков (Сан Џакомо), што го означило почетокот на животот на идниот град на вода. Името Риалто доаѓа од изразот „rivo alto“, што значи „висок брег“, и токму овој дел од градот се смета за најстариот дел од Венеција.
Зад оваа легенда стои посложена историска приказна. Појавата на Венеција е поврзана со турбулентниот период од доцната антика и раниот среден век, кога северна Италија била погодена од упади на варварските народи Хуни и Ломбарди. Жителите на Падова, Аквилеја и Тревизо биле принудени да бараат побезбедно засолниште – и го пронашле во плитка лагуна на брегот на Јадранското Море.
Во оваа област, на мали острови, песочни насипи и калливи рамнини, постепено почнале да се формираат првите населби. Овие места биле тешко достапни за копнените напаѓачи кои не биле вешти во навигацијата, па затоа природната средина на лагуната обезбедувала ефикасна заштита. Она што првично било привремено засолниште на крајот се претворило во трајна населба.
Уникатноста на Венеција лежи и во нејзиниот метод на градење. Поради меката почва, куќите и зградите биле подигнати на дрвени „колци“ забиени длабоко во калта. Овие колци, дрвени столбови, со текот на времето се минерализирале и станале исклучително цврста основа врз која градот сè уште почива денес.
Во раните фази од својот развој, Венеција била силно под влијание на Византиската империја. Токму оваа врска овозможи развој на трговијата и бродарството, што постепено ја направи Венеција голема сила во Јадранското Море и целиот Медитеран. Подоцна ќе се развие во моќната Венецијанска Република, една од највлијателните поморски републики на средниот век.
Иако датумот 25 март 421 година е повеќе симболичен отколку што е историски потврден, тој сè уште има силно место во идентитетот на градот денес. Тој претставува почеток на една исклучителна и голема приказна – за заедница која, од нужда, на вода и кал, создала еден од најпосебните и најтрајните урбани простори во европската историја.