Средната возраст носи многу промени.
Средната возраст носи многу промени, а некои од нив можат да влијаат на вашето здравје и квалитетот на живот повеќе отколку што многу жени сфаќаат. Заморот, менталната магла, лошиот сон, анксиозноста, промените во тежината и ниската енергија често се припишуваат на стареењето или хормоналните промени. Но, експертите предупредуваат дека понекогаш овие симптоми можат да бидат скриени зад здравствени проблеми што не треба да се игнорираат.
„Жените често се многу добри во справувањето со симптомите“, вели регистрираната диететичарка Ема Бардвел. „Но, состојби како недостаток на железо, нарушувања на тироидната жлезда или лоша регулација на шеќерот во крвта можат да се развијат незабележано за време на средните години и значително да влијаат на секојдневното функционирање.“
Добрата вест е дека неколку едноставни тестови можат да откријат многу за вашето здравје и да ви помогнат да реагирате навремено. „Ова е идеално време во животот за еден вид проверка на здравјето“, вели Бардвел. Еве ги тестовите што таа ги препорачува за жени над 40 години.
- Феритин, железо и хемоглобин
Обилните или чести менструации за време на перименопаузата можат да ги исцрпат резервите на железо кај многу жени без тие дури и да го сфатат тоа. Недостатокот на железо може да придонесе за замор, вртоглавица, слаба концентрација, отежнато дишење, опаѓање на косата, синдром на немирни нозе, чешање на кожата, анксиозност и чувство на постојана исцрпеност.
Феритинот е особено важен индикатор бидејќи ја одразува количината на складирано железо, а не само количината што моментално циркулира во крвта. Можно е лицето да има нормално ниво на железо, а сепак да се чувствува исцрпено поради ниските резерви на железо. Затоа е добра идеја да побарате копија од резултатите и да разговарате за нив со вашиот лекар.
„Сакам да видам нивоа на феритин кои се стабилни во препорачаниот опсег, а не само над долната граница на нормалното“, вели Бардвел.
„Многу жени мислат дека се исцрпени поради менопауза, но всушност станува збор за недостаток на железо. Го гледам ова често, особено кај жени кои имале обилни менструации или бремености и никогаш целосно не ги надополниле своите резерви на железо.“
Храната богата со железо вклучува црвено месо, леќа, тофу, грашок, темнозелен лиснат зеленчук и збогатени житарки. Бардвел препорачува комбинирање на растителни извори на железо со храна богата со витамин Ц и избегнување чај и кафе со оброци за да се подобри апсорпцијата. Во некои случаи, може да бидат потребни додатоци во исхраната или интравенска замена на железо.
- HbA1c
Овој крвен тест дава преглед на вашите просечни нивоа на шеќер во крвта во текот на изминатите три месеци и може да помогне во откривање на инсулинска резистенција, предијабетес или зголемен ризик од дијабетес тип 2.
Хормоналните промени, губењето на мускулна маса, лошиот сон и зголемените масти на стомакот за време на менопаузата можат да влијаат врз регулирањето на шеќерот во крвта. Ова може да доведе до чести падови на енергијата, зголемен апетит, чувство на глад и постојани мисли за храна.
„Жените често мислат дека им недостасува волја, но всушност, нестабилните нивоа на шеќер во крвта можат да имаат големо влијание врз апетитот и енергијата“, објаснува Бардвел.
Таа препорачува оброци што вклучуваат порција протеини со големина на дланка, многу зеленчук богат со растителни влакна и здрави масти.
„Ако размислувате за континуирани монитори за гликоза (CGM), кои сè повеќе се продаваат на здрави луѓе, имајте на ум дека за повеќето луѓе без дијабетес, тие се скапи, непотребни и често предизвикуваат дополнителна вознемиреност. HbA1c дава многу подобра слика за тоа како се движел вашиот шеќер во крвта со текот на времето“, вели таа.
- Холестерол
Нивото на холестерол често се зголемува по менопаузата поради промени во нивоата на естроген, дури и кај жени кои се хранат здраво и редовно вежбаат.
Иако покачениот холестерол не предизвикува симптоми што можеме да ги почувствуваме, покачениот LDL холестерол е еден од најважните фактори на ризик за развој на кардиоваскуларни заболувања, што е особено важно по четириесеттата година од животот.
„Жените често се изненадени кога нивниот холестерол се зголемува без очигледна причина во текот на четириесеттите или педесеттите години“, вели Бардвел.
Таа препорачува зголемување на внесот на растворливи влакна од овес, грашок, леќа, чиа, ленено семе и јачмен, заедно со редовно вежбање и балансирана исхрана.
- Функција на тироидната жлезда (TSH и T4)
Проблемите со тироидната жлезда стануваат почести како што жените стареат, но нивните симптоми честопати погрешно се припишуваат на менопаузата.
Ниската функција на тироидната жлезда може да предизвика замор, зголемување на телесната тежина, запек, промени во расположението, сува кожа, ментална магла и проретчена коса, сите тие се вообичаени симптоми за време на перименопаузата.
Бардвел препорачува да ја проверите тироидната жлезда ако забележите какви било необјаснети симптоми.
„На жените понекогаш им се вели едноставно да го прифатат заморот и недостатокот на енергија, а понекогаш причината за симптомите може да биде нарушување на тироидната жлезда“, вели таа.
„Ако ви е дијагностициран Хашимотов тироидитис, веројатно ќе ви треба терапија со тироксин. Правилната исхрана нема да ја излечи болеста на тироидната жлезда, но внесувањето доволно протеини, јод, селен и железо може да помогне заедно со препишаната терапија.“
Плус: Тестот што секоја жена треба да го знае
Тестот за крвен притисок можеби не бара земање крв, но тоа е еден од најважните здравствени проверки за жените над 40 години.
Високиот крвен притисок често останува незабележан бидејќи може да биде асимптоматски со години. Хормоналните промени, стресот, лошиот сон, дебелината и генетиката можат да придонесат за неговиот развој.
„Добрата вест е дека промените во животниот стил можат да направат голема разлика“, вели Бардвел.
„Редовната физичка активност, умереното внесување алкохол, подобар квалитет на спиење и исхрана богата со растителни влакна и калиум, со што е можно помалку преработена храна, можат да помогнат во одржувањето на здрав крвен притисок.“