Ако се чувствувате како да сте летна шведска маса за комарци, науката е тука за вас. Овие инсекти навистина ги сметаат некои луѓе за попривлечни од други. Женските комарци (мажјаците воопшто не касаат) користат високо чувствителни рецептори за да ги следат сигналите што нашите тела постојано ги емитуваат, и од овој коктел од мириси, топлина и гасови тие избираат кого да каснат.
Најважниот „рекламен билборд“ за комарците е начинот на кој мирисаме, а тој мирис не е само дезодоранс, туку комбинација од илјадници молекули произведени од кожата и бактериите што живеат на неа. Затоа може да се случи постојано да бидете нападнати од комарци во ваше друштво, додека лицето до вас останува речиси недопрено.
Јаглерод диоксид – сигнал што вели „еве една жешка цел“
Комарците не ве гледаат прво, туку буквално ве „мирисаат“. Пред повеќе од еден век, беше откриено дека тие се силно привлечени од јаглерод диоксидот што го издишуваме, што е сè уште почетна точка за сите објаснувања зошто луѓето касаат повеќе. Овој гас создава невидлива трага во воздухот, а комарците можат да го детектираат од растојание од неколку десетици метри и буквално да летаат по „CO₂ автопатот“ кон изворот.
Кога ќе се приближат на десет метри, CO₂ станува само еден од нивните сигнали. Потоа доаѓа до израз специфичниот мирис на една личност, а на кратко растојание топлината на кожата и влажноста се одлучувачки фактори. Затоа тие се особено заинтересирани за луѓе кои дишат потешко (на пр. по тренинг), но и за оние кои имаат малку повисока телесна температура.
Мирис на кожата: микробиота како „парфем“ што не можете да го отстраните
На површината на кожата живеат колонии на бактерии кои создаваат уникатен хемиски потпис – мирис што комарците или го сметаат за неодолив или целосно неинтересен. Се проценува дека луѓето испуштаат помеѓу 300 и 1000 различни миризливи соединенија, а научниците дури сега откриваат кои од нив се најпривлечни за овие инсекти.
Неодамнешна студија за комарците од родот Aedes aegypti, познати по пренесување на денга и жолта треска, покажа дека тие реагираат на комбинација од најмалку 27 соединенија што ги лачи нивната кожа. Една супстанца што се издвојуваше беше 1-октен-3-ол, таканаречен „алкохол од печурки“, кој се произведува со разградување на себум, природното масло на кожата. Жените кои лачеа малку повеќе од оваа супстанца, вклучително и оние во вториот триместар, беа значително попривлечни за комарците, иако разликата во концентрацијата беше минимална.
Крвната група не е пресуда на крајот на краиштата
Со години циркулираат тврдења дека луѓето со одредени крвни групи се „послатки“ за комарците, но поновите истражувања не успеаја да го потврдат овој ефект до степен до кој често се тврди. Преференцијата кон одредени крвни групи во моментов нема солидна научна основа, барем не како главна причина зошто некој е каснат почесто.
Слично на тоа, бојата на кожата, очите или косата, досега не е откриена јасна врска помеѓу овие карактеристики и бројот на каснувања. Многу поубедливо објаснување лежи во микробиомот на кожата, количината на издишан CO₂, телесната температура и „коктелот“ од миризливи молекули што секој од нас ги произведува.
Пиво и комарци
Пиво на терасата навечер можеби не звучи драматично, но за комарците тоа е јасна покана. Неколку независни студии покажаа дека по консумирањето пиво, бројот на каснувања се зголемува, а причината е многу практична: алкохолот ја зголемува телесната температура, го зголемува издишаниот јаглерод диоксид и го менува мирисот на кожата.
Климатски промени: повеќе комарци, повеќе каснувања, повеќе болести
Додека летото го поврзуваме со скари, вечерни излегувања и море, за комарците тоа е идеална сезона за ширење. Поради зголемувањето на температурите и промените во врнежите, многу видови што пренесуваат болести се шират во области каде што претходно речиси и да не постоеле.
Тигрестиот комарец (Aedes albopictus), познат како носител на вирусот чикунгуња, веќе се прошири во поголемиот дел од Европа. Минатата година, болеста за прв пат беше регистрирана во францускиот регион Алзас, што експертите го сметаат за јасно предупредување дека ризикот од болести што се пренесуваат преку комарци ќе продолжи да се приближува кон нашиот регион.
Можете ли нешто да промените?
Иако не можете да го промените генетскиот потпис на вашата кожа, можете да влијаете на тоа колку сте „на послужавник“ за комарци. Репеленти, лесна облека со долги ракави и ногавици, мрежи на прозорците и избегнување на престој на отворено во самрак и зори се сè уште најпрактичните заштитни мерки.
Исто така, помага да се отстрани застојаната вода околу куќата, бидејќи е совршено место за размножување на комарци. И ако знаете дека сте еден од оние луѓе што ги сакаат комарците, вреди да размислите двапати за „само уште едно пиво“ на вечерната тераса.