Еве што покажаа дополнителните истражувања.
Ако диеталните газирани пијалоци со вештачки засладувачи не се толку безбедни како што мислеа луѓето, се поставува прашањето што се случува со обичните, шеќерни верзии. Доказите против ваквите пијалоци се уште посилни и се познати со години, но поинтересното прашање е зошто многу луѓе сè уште имаат сомнежи во врска со овие факти. Оваа неизвесност не е случајна, туку резултат на целен напор за создавање сомнеж, пишува Psychology Today.
Независни научни откритија
Пијалоците засладени со шеќер се главен извор на додадени шеќери во американската исхрана. Сеопфатен преглед, спроведен за американските упатства за исхрана за 2025-2030 година, заклучи дека ваквите пијалоци може да го зголемат ризикот од дијабетес тип 2 кај возрасните. Заклучокот се базира на студии објавени помеѓу 2000 и 2024 година. Анализата од 2025 година потврди јасен модел: колку повеќе пијалоци засладени со шеќер консумира едно лице, толку е поголем ризикот од дијабетес.
За ова постои биолошко објаснување. Засладените пијалоци доставуваат голема и брза доза на фруктоза и гликоза во телото, без влакна или протеини да ја забават нивната апсорпција. Со текот на времето, овој процес предизвикува зголемување на телесната тежина, инсулинска резистенција и покачени триглицериди, фактори кои директно водат до развој на дијабетес тип 2.
Премногу конзистентен модел?
Д-р Дин Шилингер од UCSF водел преглед во 2016 година на 60 студии за шеќерни пијалоци, дебелина и дијабетес тип 2 објавени помеѓу 2001 и 2016 година. Од 34 студии што пронајдоа врска, само една беше финансирана од индустријата. Од друга страна, сите 26 студии што не пронајдоа врска беа финансирани од индустријата.
Авторите на студијата заклучија: „Индустријата се чини дека манипулира со современите научни процеси за да создаде контроверзии и да ги промовира сопствените деловни интереси на сметка на јавното здравје.“
Деловна анализа, објавена во списанието PLOS Medicine, покажа дека студиите финансирани од индустријата за пијалоци имале пет пати поголема веројатност да не успеат да пронајдат врска помеѓу шеќерните пијалоци и дебелината отколку независните студии. Таквото несовпаѓање, кое се повторувало со години и меѓу различни истражувачки тимови, веројатно не е случајност.
Врската со менталното здравје
Исто така, постои и помалку споменувана страна од приказната: дијабетесот, дебелината и менталното здравје се тесно поврзани и секоја состојба може да ја влоши другата. Истражувањата покажуваат дека луѓето со депресија се изложени на поголем ризик од развој на дијабетес тип 2, додека луѓето со дијабетес се посклони кон развој на депресија.
Научниците го припишуваат ова на фактот дека дијабетесот, дебелината и менталните болести делат некои основни физички проблеми, вклучувајќи хронично воспаление и долгорочно покачени хормони на стрес.
Врската е уште посилна кај луѓето со сериозни ментални болести, како што е шизофренијата. Тие имаат два до пет пати поголема веројатност да развијат дијабетес тип 2 отколку општата популација. Една од причините е што некои лекови за овие болести предизвикуваат зголемување на телесната тежина и директно влијаат на шеќерот во крвта.
Засладените пијалоци го влошуваат проблемот. Тие го зголемуваат ризикот од дебелина и дијабетес, а со тоа веројатно и ризикот од ментални болести.
Важно е да се даде приоритет на интегралните храни
Сликата е поширока и оди подалеку од прашањето за индивидуалните засладувачи. Диеталните газирани пијалоци можат суптилно да ги променат сигналите за глад и хемијата на мозокот, додека обичните газирани пијалоци предизвикуваат зголемување на телесната тежина, дијабетес и потенцијално ментални болести.
Ова не значи дека секој што пие газирани пијалоци ќе добие дијабетес, ниту дека секоја студија финансирана од индустријата е безвредна. Сепак, при оценување на тврдењата за шеќерот и здравјето, корисно е да се провери кој го финансирал истражувањето и какви се нивните интереси.
Во секој случај, најсигурен начин за зачувување на физичкото и менталното здравје е диета базирана на интегрални храни и вода, со само повремени закуски. Не треба да се биде премногу строг во врска со тоа, но таков пристап би можел да се покаже како многу корисен. Клучот е умереноста.