За оние кои често се борат со несоница, одењето во кревет може да биде застрашувачко: не сакаат да лежат ,превртувајќи се, но исто така не сакаат да го бомбардираат мозокот со претерано стимулирачка сина светлина или бесконечно да ги прелистуваат мислите.
Затоа отворањето книга стана клучен чекор во вечерната рутина на повеќето луѓе, бидејќи им помага полесно да заспијат. Експертите за спиење велат дека зад тоа постои научно објаснување.
Зошто читањето пред спиење ни помага полесно да заспиеме
Можеби изгледа очигледно, но книгите се поздрава алтернатива на гледањето во екрани пред спиење. Добро е познато дека изложеноста на сина светлина може да го потисне мелатонинот, хормонот што го регулира нашиот циклус на спиење и будење.
„Социјалните медиуми се намерно дизајнирани околу новина, непредвидливост и повремени награди, од кои сите активираат мрежи на внимание и мотивација што нè охрабруваат да продолжиме да комуницираме“, вели Лаура Бојарскајте, доктор на науки, невронаучник и постдокторски истражувач на Универзитетот во Осло. „Книгата е обично побавна, попредвидлива и лишена од известувања или бесконечна содржина, што му олеснува на мозокот да се опушти и исклучи.“
Но, дури и ако целосно ја исклучите технологијата од равенката, читањето пред спиење сè уште има свои придобивки. Многумина од нас се борат со несоница навечер затоа што сме заглавени во сопствените глави – можеби размислувајќи за настан што се случил во текот на денот, правејќи планови за утрешниот ден или дури опсесивно задржувајќи се на непријатна ситуација од пред пет години.
Не е самата книга таа што ни дава тој одмор од нашиот внатрешен свет – туку едноставно чинот на читање. „Читањето не предизвикува директно спиење. Наместо тоа, ги намалува некои од факторите што нè држат будни“, вели Бојарскајте. „Ако сте потопени во смирувачка книга, помала е веројатноста да ги преживеете стресните разговори, да размислувате за утрешните задачи или постојано да посегнувате по телефонот за стимулација.“
Книгата ни дава нешто друго на што можеме да се фокусираме и може да ни помогне да влеземе во режим на релаксација, според Џоана Фонг-Исаријавонгсе, вонреден професор по неврологија на Универзитетот во Питсбург, специјализирана за медицина на спиење. Читањето „привлекува доволно внимание за да ги смири тие наметливи мисли. Исто така, нè одржува доволно мирни за да го намалиме нашиот одговор на стрес“, вели таа. „Го олеснува преминот на автономниот нервен систем од режим на „будност“ во режим на „одмор“.
Дури и ритуалот на земање книга пред спиење може да ја поддржи хигиената на спиењето, на ист начин како што топла шолја чај или водење дневник може да ни помогне да го ослободиме стресот акумулиран во текот на денот. „Кога тоа се случува во исто време, на ист начин, ноќ по ноќ, тоа станува сигнал: ова е моментот за опуштање“, објаснува Фонг-Исаријавонгсе. „Доследноста е клучна.“
Како да ги максимизирате придобивките од читањето пред спиење
Многумина од нас претпочитаат да читаат на дигитални уреди наместо на традиционални книги. Но, читањето на телефон или таблет – кои емитуваат сина светлина – може да создаде некои од истите одвлекувања на вниманието и нарушувања на мелатонин како што можат социјалните медиуми. Наместо тоа, едноставен е-читач може да го направи трикот: „Ако не сте сигурни, држете се до проверените и вистински методи“, предлага Фонг-Исаријавонгсе. „Печатените книги и основните уреди со е-мастило се сè уште златен стандард за релаксација.“
Најдобро е да бидете малку пребирливи во врска со тоа што точно читате пред спиење, вели Бојарскаите. Обидете се да избегнувате стресни заплети или емоционално наполнети статии. „Ако читате трилер што ве вознемирува, стресен деловен извештај или емоционално вознемирувачки вести, веројатно не му помагате на вашиот мозок да се подготви за спиење“, објаснува таа. „Идеалното читање пред спиење е доволно интересно за да го задржи вашето внимание, но не е толку стимулирачко за да ја зголеми емоционалната или физиолошката возбуда.“