Дали вашата омилена торта е строго забранета, или пак, повременото уживање е всушност дозволено? Одговорот не е толку едноставен, а постои и нешто поважно од целосното откажување од слатките.
Кога ќе добијат дијагноза за инсулинска резистенција, првата помисла на многу луѓе е дека мораат засекогаш да се откажат од чоколадото, тортите и другите омилени задоволства. Сепак, стручните упатства не пропишуваат идентичен режим на исхрана за сите. Фактори како што се целокупниот внес на храна, физичката активност, телесната тежина, резултатите од анализите и другите здравствени состојби се од големо значење. Не постои универзална дневна граница за внес на слатки што би се сметала за безбедна за секој што има инсулинска резистенција.
Зошто, всушност, шеќерот претставува проблем? Кај инсулинската резистенција, клетките послабо реагираат на инсулинот – хормонот што помага гликозата да премине од крвотокот во клетките. Како резултат на тоа, телото може да почне да произведува повеќе инсулин за да го одржи нивото на шеќер во крвта стабилно. Храната богата со додадени шеќери – особено засладените пијалаци и слатките, кои често се консумираат во големи количини – може да го отежне одржувањето на избалансирана исхрана. Сепак, тоа не значи дека еден залак торта автоматски ќе ја влоши здравствената состојба. Многу поважен е целокупниот начин на исхрана што се практикува од ден на ден.
Што се однесува до конкретните бројки, Светската здравствена организација препорачува „слободните шеќери“ да сочинуваат помалку од 10 отсто од вкупниот дневен енергетски внес, при што дополнителни здравствени придобивки се добиваат доколку оваа количина се намали на 5 отсто или помалку. За некој што внесува околу 2.000 калории дневно, тоа изнесува помалку од 50 грама – или приближно 25 грама, доколку се цели кон построгата граница од пет отсто. Сепак, ова се општи препораки за населението, а не конкретно ограничување пропишано за поединци со инсулинска резистенција. Под поимот „слободни шеќери“ спаѓаат шеќерите што се наоѓаат во медот, сирупите и овошните сокови – а не само шеќерот што се додава во тортите или печивата.
Во пракса, покорисно е да се обрне внимание на големината на порцијата и зачестеноста на консумирање, наместо да се бара дозвола за одреден број коцки чоколадо. Мала порција десерт повремено може да се вклопи во избалансирана исхрана, додека секојдневното грицкање слатки, консумирањето засладени пијалаци и внесувањето големи количини додаден шеќер бараат многу поголемо внимание. Понатаму, постои разлика дали слатко задоволство се консумира како дел од оброк, или пак, ако постојано посегнувате по слатки грицки во текот на денот. Цели зрна житарки, зеленчук, мешунки, протеини и храна богата со растителни влакна треба да сочинуваат значаен дел од исхраната.
Што е најважно, инсулинската резистенција не треба да стане извор на страв поврзан со храната. Целосното исфрлање на омилените намирници не е единствениот пат кон подобри навики; планот за исхрана треба да биде прилагоден на поединецот, резултатите од неговите медицински испитувања и неговите лични цели. Ендокринолог или стручно лице за исхрана може да помогне во одредувањето на соодветен пристап кон исхраната – особено ако инсулинската резистенција е пропратена со преддијабетес или дијабетес. Целта не е секое парче чоколадо да се доживува како грешка, туку слатките да бидат само поврествен дел од исхраната, а не нејзина основа.