Јаболката и компирите можат да останат свежи со месеци, доколку се обезбедат соодветни услови. Експерти од американски универзитети, како и британски и европски агенции за храна, објаснуваат кои се идеалните температури, каде треба да се чуваат овие намирници и зошто не треба да се чуваат заедно.
И јаболката и компирите продолжуваат да „дишат“ по бербата – при што трошат кислород и губат влага – па затоа начинот на кој се чуваат директно одредува колку долго ќе останат свежи. Според препораките на Универзитетот „Пурдју“ (Purdue University), Универзитетот во Ајдахо и Државниот универзитет во Ајова, клучните фактори за успешно чување се ниските температури, влажноста, темнината и одвоеното чување на овие две намирници.
На јаболката им одговараат студ и влажност
Според Роузи Лернер, експерт за хортикултура на Универзитетот „Пурдју“, јаболката најдобро се чуваат на температури помеѓу -1°C и 0°C, при релативна влажност од приближно 90 проценти и минимална циркулација на воздухот. На повисоки температури тие побрзо стареат, додека во сув воздух се збрчкуваат.
Во домашни услови, најпрактично решение е фрижидерот; сепак, воздухот во него е многу сув. Затоа, се препорачува јаболката да се стават во пластични кеси со отвори, кои ја задржуваат влагата, а истовремено овозможуваат циркулација на воздухот.
Може да послужи и ладен подрум или просторија што не се грее, под услов температурата да се одржува помеѓу -1°C и 4°C. Во зависност од сортата, јаболката замрзнуваат на температури помеѓу -2°C и -1,5°C; откако ќе замрзнат, тие брзо се расипуваат.
За чување треба да се одбираат само здрави плодови без оштетувања, односно без нагмечувања или други недостатоци. Едно расипано јаболко навистина може да ги расипе и останатите: тоа внесува причинители на гниење и ослободува зголемени количества етилен – гас што го забрзува зреењето и стареењето на плодот.
Јаболката треба да бидат зрели – но не презрели – цврсти и крцкави. Сортите што доцно созреваат, како што се „Ајдаред“ (Idared) и „Црвен делишес“ (Red Delicious), имаат најдолг рок на траење; во идеални услови, тие можат да останат свежи и до пет месеци.
На компирите им е потребна темнина, но не мора нужно и најниски температури. Истражувачите Лин Вудел, Нора Олсен и Џим Вилсон од Универзитетот во Ајдахо наведуваат дека идеалната температура за компирите е меѓу 6°C и 10°C – што е значително постудено од вообичаените 18°C до 24°C во домовите. Во потопли услови, компирите побрзо ‘ртат и се поподложни на болести, додека во суви услови ја губат влагата и стануваат меки и овенати.
Топлината го забрзува ‘ртењето; природно, компирите почнуваат да ‘ртат 30 до 140 дена по бербата, во зависност од сортата. Од друга страна, прениските температури предизвикуваат дел од скробот да се претвори во шеќер. Како резултат на тоа, компирите добиваат потемна боја при пржење, додека варените или печените компири може да имаат посладок вкус.
Експерти од Државниот универзитет во Ајова истакнуваат дека компирите што станале слатки поради изложеност на студ можат да го повратат својот првобитен вкус доколку се чуваат на собна температура неколку дена пред употреба.
Во експеримент спроведен од Универзитетот во Ајдахо, компирите биле чувани на различни места во домот во текот на пет недели. Компирите што стоеле на кујнската работна површина изгубиле најмногу од својата тежина и позеленеле; оние што биле чувани во фрижидер добиле најтемна боја при пржење; додека најдобри резултати биле постигнати со компири чувани во негреана просторија, особено кога биле сместени во вреќа со отвори (перфорирана вреќа).
Затоа, авторите препорачуваат користење на негреан ходник, остава, подрум или гаража заштитена од замрзнување. Компирите не треба да се чуваат во херметички затворени пластични садови, ниту пак треба да се мијат пред складирањето.
А што е со фрижидерот?
Британската Агенција за стандарди за храна (FSA) претходно советуваше да не се чуваат сирови компири во фрижидер, бидејќи се сметаше дека ниските температури го зголемуваат количеството на шеќер – а со тоа и нивото на акриламид што се создава при пржење или печење.
Подоцна, Агенцијата го ревидираше овој совет: студија, разгледана од Британскиот комитет за токсичност, покажа дека чувањето на компирите во домашен фрижидер не го зголемува значително ризикот од создавање акриламид во споредба со чувањето на ладно и темно место. Според FSA, компирите, следствено на тоа, можат да се чуваат или во фрижидер, или на ладно и темно место.
Зелени делови
Компирите позеленуваат кога се изложени на светлина, а оваа промена е неповратна, дури и ако повторно се стават на темно место. Универзитетот во Ајдахо предупредува дека појавата на зелена боја е проследена со создавање на гликоалкалоиди – соединенија што даваат горчлив вкус и можат да бидат штетни доколку се консумира поголема количина зелен компир. Малите зелени делови треба да се отстранат, додека компирите што се претежно зелени треба да се фрлат.
Јаболката и компирите не треба да се чуваат заедно. Според Државниот универзитет во Ајова, овошјето при зреењето испушта етилен, кој го поттикнува ‘ртењето на компирите. Европскиот совет за информации за храна (EUFIC) додава дека компирите исто така треба да се чуваат подалеку од кромид и лук, бидејќи нивниот мирис може да го промени вкусот на компирите.