Енергетските пијалаци и додатоците во исхраната што содржат кофеин и други стимуланси се појавуваат значително почесто во извештаите за срцев застој и срцев удар – особено кај лица на возраст од 18 до 34 години – се вели во прелиминарната анализа објавена од Американското здружение за срце (AHA).
Истражувачи од Медицинскиот факултет при Универзитетот во Вирџинија анализирале 28.345 извештаи за несакани реакции, доставени до Американската агенција за храна и лекови (FDA) во периодот помеѓу 2017 и 2025 година. Од нив, 854 извештаи се однесувале на енергетски пијалаци или додатоци во исхраната што содржат кофеин и стимуланси. Истражувачите ги споредиле овие податоци со 27.491 извештај за производи што не содржат такви состојки, како што се газирани безалкохолни пијалаци, протеински плочки, смутија и витамини.
Наодите ќе бидат претставени на научен собир на AHA, кој ќе се одржи во Чикаго од 6 до 9 ноември.
Срцев застој – 11 пати почест
Според соопштението на AHA, срцевиот застој бил пријавен приближно 11 пати почесто во врска со производи што содржат кофеин и стимуланси, отколку кај производите што ги немаат овие состојки.
Извештаите што вклучуваат енергетски пијалаци и додатоци биле околу 4,5 пати почесто поврзани со срцеви удари и приближно четири пати почесто поврзани со вентрикуларни аритмии – нарушувања на ритамот во долните комори на срцето – како и со чувство на забрзано или силно чукање на срцето (палпитации). Забрзана срцева работа била пријавена речиси три пати почесто, болка во градите 2,71 пати почесто, а губење на свеста приближно два пати почесто. Околу 45 отсто од извештаите за срцеви проблеми поврзани со овие производи се однесувале на лица на возраст од 18 до 34 години – возрасна група која вообичаено не се смета за ризична за срцеви заболувања. Слични обрасци биле забележани и кај мажите и кај жените.
До 12 пати повеќе кофеин отколку во кафето
Според научното соопштение на Американското здружение за срце (AHA) од 2016 година, консумирањето до 400 милиграми кофеин дневно – што е приближно еднакво на пет шолји обично кафе – генерално се смета за безбедно за повеќето возрасни лица. Сепак, некои енергетски пијалоци содржат до три пати повеќе кофеин на милилитар од сварено кафе, додека одредени додатоци пред тренинг содржат повеќе од 12 пати повеќе.
Авторот на студијата, Саи Самајамантула, студент по медицина на четврта година, забележува дека овие производи се продаваат како секојдневни освежителни пијалоци и се изложени на полиците заедно со сокови и вода, што ги наведува луѓето да претпостават дека не претставуваат ризик.
„За многу здрави лица, ризикот е веројатно низок ако овие производи се консумираат повремено. Сепак, оние кои ги консумираат редовно можат брзо да го надминат препорачаниот дневен лимит на кофеин“, рече Самајамантула.
Истражувачите не знаат точно зошто оваа поврзаност е толку изразена кај младите луѓе. Можно е младите возрасни да ги консумираат почесто, да ги комбинираат со интензивно вежбање, алкохол или дрога или да имаат недијагностицирана срцева болест.
Студијата не докажува причинско-последична врска
Ова е апстракт кој сè уште не е подложен на рецензија од страна на колеги; затоа, наодите се сметаат за прелиминарни. Авторите нагласуваат дека анализата покажува само поврзаност и не докажува дека овие производи ги предизвикале проблемите со срцето.
Пријавите до FDA се доброволни; затоа, не е познато колку луѓе ги консумирале овие производи без никакви проблеми, ниту пак е познато колку срцеви проблеми останале непријавени.
Кардиологот Грегори Маркус од Универзитетот во Калифорнија, Сан Франциско – кој не бил вклучен во студијата – наведува дека наодите предизвикуваат загриженост дека производите што содржат многу високи нивоа на кофеин може да бидат штетни за срцето. Сепак, тој забележува дека студијата не утврдува причинско-последична врска, бидејќи други фактори можеле да влијаат на резултатите.
Авторите ги советуваат лекарите да ги прашаат младите пациенти кои се јавуваат со срцеви палпитации, болка во градите или несвестица дали редовно консумираат енергетски пијалоци или додатоци што содржат стимуланси.