Кога станува збор за здравјето, сонот често паѓа во втор план, иако неговиот недостаток брзо станува очигледен преку замор, недостиг на енергија и слаба концентрација. Сонот се состои од три фази: лесен сон, длабок сон и РЕМ-сон – фазата во која најчесто сонуваме.
Додека за време на длабокиот сон и телото и мозокот мируваат, РЕМ-фазата се карактеризира со тело кое е речиси целосно опуштено, наспроти мозокот кој е исклучително активен – слично како кога сме будни. Во текот на ноќта, низ овие фази поминуваме повеќе пати, приближно на секои 90 минути, при што РЕМ-фазите стануваат подолги како што се приближува утрото.
Колку РЕМ-сон ни е потребен?
Повеќето луѓе поминуваат низ РЕМ-фазата четири до пет пати во текот на ноќта, дури и ако не се сеќаваат на своите соништа кога ќе се разбудат. РЕМ-сонот зафаќа приближно една четвртина од вкупното време на спиење, поради што прераното будење може непропорционално да ја скрати оваа фаза.
Неговата важност првенствено се одразува врз концентрацијата, фокусот и меморијата, но исто така влијае и врз расположението и секојдневното функционирање. Кога немате доволно од него, може да забележите дека ви е тешко да се фокусирате, имате помала мотивација, склони сте кон поинтензивни негативни мисли, па дури сте и почувствителни на физичка болка.
Како РЕМ-сонот влијае на здравјето?
Сонот што нема доволен квалитет може да има последици за речиси целото тело, влијаејќи врз кардиоваскуларниот систем, расположението, хормоните, нивото на шеќер во крвта и телесната тежина. Едно опсежно истражување, во кое биле следени повеќе од 95.000 луѓе во текот на околу девет години, покажало дека поединците со поголем удел на РЕМ-сон се соочуваат со помал ризик од развој на дури 83 здравствени состојби, вклучувајќи срцева слабост, деменција и Паркинсонова болест.
Сепак, експертите нагласуваат дека ова укажува на поврзаност, а не докажува дека поголемата количина на РЕМ-сон директно спречува болести. Затоа, најважниот фактор е да се обезбеди доволно вкупно време за спиење – истражувањето покажало дека најмал ризик е забележан кај луѓето кои спиеле помеѓу шест и осум часа, додека најголем ризик е пронајден кај оние кои спиеле помалку од пет часа. Како да знаете дали имате доволно РЕМ-сон?
Најдобар показател е тоа како функционирате во текот на денот. Ако сте фокусирани, расположението ви е стабилно и немате потешкотии со концентрацијата, веројатно добивате доволно квалитетен сон.
Живописните соништа, кои ги паметите штом ќе се разбудите, може да бидат знак дека сте се разбудили за време на РЕМ-фазата; сепак, тоа што не се сеќавате на соништата не значи дека не сте сонувале. Паметните часовници и другите уреди можат да бидат корисни за следење на вкупното времетраење на спиењето и за препознавање одредени обрасци, но нивните проценки во однос на РЕМ-фазата не треба да се сметаат за целосно прецизни.
Како можете да го подобрите РЕМ-сонот? Не можете „на сила“ да предизвикате РЕМ-сон, но можете да создадете услови што го поттикнуваат. Помага ако се будите приближно во исто време секој ден, ако наутро сте изложени на силна светлина, ако навечер ја намалите јачината на светлината и ако избегнувате алкохол пред спиење – бидејќи тој може значително да го наруши сонот – пишува „Elle“.