Со векови, петок 13-ти важи за ден што носи несреќа, неволји и непријатни изненадувања. Иако не постојат научни докази дека овој датум е поопасен од кој било друг, многу луѓе сепак избегнуваат да носат важни одлуки токму на овој ден.
Црна мачка што ви го пресекува патот, скршено огледало, поминување под скала или отворање чадор во затворен простор – ова се само дел од суеверијата што се пренесуваат од генерација на генерација. Сепак, петок 13-ти зазема посебно место меѓу народните верувања; кај некои луѓе, овој датум предизвикува немир, па дури и страв.
Додека некои на ваквите предзнаци гледаат со насмевка, други сметаат дека е најдобро да не се ризикува и важните задачи да се одложат за некој друг ден.
Зошто бројот 13 се поврзува со несреќа?
Стравот од бројот 13 има долга историја, а неговите корени се поврзани со различни религиозни и културни верувања.
Во многу традиции, бројот 12 е симбол на целосност и ред. Во годината има 12 месеци, 12 хороскопски знаци, а во христијанството – 12 апостоли.
За разлика од тоа, во одредени древни верувања, бројот 13 се сметал за нарушување на воспоставениот ред, поради што постепено добил негативна конотација.
Едно од најпознатите објаснувања е поврзано со Тајната вечера, каде што, според христијанската традиција, присуствувале 13 лица – Исус Христос и неговите 12 апостоли. Во народните толкувања, Јуда Искариот често се поврзува со бројот 13, што дополнително го поттикнало суеверието.
Поради ова, во некои краишта и денес се верува дека е лош знак ако точно 13 луѓе седат на иста маса.
Хотелите и зградите го избегнуваат овој број
Колку е распространето ова суеверие, покажува и фактот што некои хотели немаат соба со број 13, додека во одредени високи згради, нумерирањето на катовите прескокнува директно од дванаесеттиот на четиринаесеттиот кат. Слична практика може да се сретне кај некои авиокомпании, кои го прескокнуваат овој број во своите шеми за нумерирање на седиштата.
Исто така, постојат луѓе кои избегнуваат да избираат имоти со куќен број 13, верувајќи дека таквата адреса може да им донесе несреќа.
Иако станува збор за чисти суеверија, тие покажуваат колку длабоко одредени верувања можат да бидат вкоренети во секојдневниот живот.
Зошто петокот дополнително го засилил овој страв?
Петокот не секогаш носел позитивна симболика во сите култури.
Во одредени христијански традиции, овој ден се поврзува со страдањето на Исус Христос, што е една од причините зошто во народните верувања се смета за несреќен.
Кога петокот и бројот 13 ќе се совпаднат во календарот, се создава комбинација која суеверните луѓе ја сметаат за особено несреќна.
Со текот на времето, околу овој датум се создале бројни приказни, а неговата застапеност дополнително е зајакната преку литературата, филмот и современата поп-култура.
Некои луѓе ги одложуваат важните одлуки за тој ден
Кај некои поединци, стравот од петок 13-ти е толку изразен што тие избегнуваат патувања, деловни состаноци, потпишување договори или носење важни животни одлуки.
Некои дури веруваат дека на тој ден не треба да се започнуваат нови потфати, да се менува местото на живеење или да се планираат значајни прослави.
Сепак, експертите посочуваат дека не постојат веродостојни докази кои би укажале на тоа дека на петок 13-ти се случуваат повеќе несреќи отколку во кој било друг ден.
Начинот на кој луѓето го доживуваат овој датум често е поврзан со психолошкиот ефект на очекувањето. Кога однапред веруваме дека ќе ни се случи нешто лошо, поголема е веројатноста дека ќе им придадеме посебно значење на обичните, ситни непријатности.