Се сеќавате ли на времињата кога моравте да ги менувате светилките исто толку често колку што ги менувавте филтрите за воздух? LED светилките ветуваа дека вадењето на скалата на секои неколку месеци ќе стане минато – при што некои производители наведуваа животен век од дури 25 години. Иако тие секако траат подолго од своите претходници со вжарено влакно, веројатно ви се случило да морате да замените барем една, и тоа многу пред да поминат тие две децении.
Како што излегува, една LED светилка не мора целосно да прегори за да го заврши својот корисен век на траење.
Прашавме еден електричар колку всушност траат LED светилките и кои фактори можат да го скратат нивниот животен век. А бидејќи овој тип на светилки не покажува вообичаени знаци на истрошеност, еве како можете да препознаете кога вашата светилка е при крај со својот век.
Колку долго навистина траат LED светилките?
За многу LED светилки е предвидено да траат десетици илјади часови, во зависност од видот на LED технологијата. Сепак, предвидениот животен век не е исто што и загарантираниот.
„Стандардна LED светилка би требало да трае помеѓу 15.000 и 25.000 часа“, вели Крис Мадикијан, лиценциран електричар и основач на компанијата „Level 2 Electrician“. „Поевтината светилка може да трае до 10.000 часа, додека светилка од повисока класа може да трае дури 50.000 часа.“
Мадикијан напоменува дека Федералната комисија за трговија (Federal Trade Commission) бара сите светилки да имаат ознака со информации за осветлувањето, вклучувајќи го просечниот очекуван животен век, моќноста (во вати), изгледот, осветленоста и трошоците за енергија.
„Кога на кутијата од сијалицата е наведена вредност изразена во ‚години‘, тоа се заснова на претпоставката дека потрошувачот ќе ја користи сијалицата три часа дневно“, објаснува тој. „За да дојдат до овие бројки, производителите ги тестираат LED чиповите во текот на 6.000 до 10.000 часа, ја мерат брзината на нивното влошување и проценуваат кога интензитетот на светлината ќе опадне на 70 % од првобитното ниво.“
За жал, овие проекции претпоставуваат идеални, ладни услови и не ја земаат предвид внатрешната електроника на сијалицата – која, како што напоменува Мадикијан, често е првата компонента што откажува. Како резултат на тоа, вашата сијалица може да престане да работи предвреме, иако самиот LED механизам сè уште има преостанат работен век од илјадници часови. Тоа значи дека сијалицата може да престане да функционира за само неколку години, наместо за децениите што се наведуваат во рекламите.
Како да го продолжите животниот век на LED светилките
Не можете да гарантирате дека вашите LED светилки ќе го дочекаат својот 25-ти „роденден“, но секако можете да им ги зголемите шансите за тоа. Еве на што треба да обрнете внимание доколку сакате да избегнете нивно постојано менување.
Чувајте ги подалеку од топлина
Иако LED светилките создаваат помалку топлина од традиционалните светилки со вжарено влакно, прекумерната топлина сепак претставува сериозен проблем. „Топлината може да го скрати очекуваниот животен век на LED светилката бидејќи ги оштетува чиповите што емитуваат светлина, како и електрониката во основата“, вели Мадикијан.
Затоа, избегнувајте да ги поставувате овие светилки во тесни простори или во затворени светилки (куќишта); тие ќе траат подолго доколку околу нив има доволно простор за циркулација на воздухот. Уште еден корисен совет: држете ги подалеку од рерни и други извори на топлина.
Користете соодветни димери
Пригушувањето на светлината е практичен начин за промена на амбиентот во просторијата, но не сите димери се дизајнирани за LED светилки – исто како што ни сите LED светилки не се компатибилни со димери. Ако во домот имате понови димери, користете само LED светилки на чие пакување стои ознаката „dimmable“ (можност за пригушување). Ако вашиот димер е стар, заменете го со таков што е компатибилен со LED технологијата.
„Ова е особено важно за постарите домови, каде што димерите првично биле дизајнирани за светилки со вжарено влакно“, вели Мадикијан. „Користењето на некомпатибилен димер може да доведе до треперење, зуење и предвремено расипување на светилката.“ Не штедете премногу при купувањето.
Секогаш купувајте светилки од реномирани брендови кои вршат безбедносни тестирања и поседуваат соодветни сертификати. „Купувањето LED светилки е совршен пример за изреката ’колку пари, толку музика‘“, вели Мадикијан. Поевтините LED светилки може предвреме да почнат да треперат, побрзо да ја изгубат осветленоста или да престанат да работат многу порано од очекуваниот животен век.
Овие проблеми во работата обично се јавуваат поради електронски компоненти со слаб квалитет или поради лошо одведување на топлината. Една добра, стандардна LED светилка од реномиран бренд би требало да чини помеѓу два и пет долари, додека специјализираните светилки може да бидат поскапи. Задолжително прочитајте ги коментарите и рецензиите!
Знаци дека е време да ја замените LED светилката
Истрошената LED светилка може да даде неколку знаци – од кои некои можете дури и да ги слушнете, а не само да ги видите. „Многу луѓе се навикнати на старите светилки со вжарено влакно, кои едноставно прегоруваат, но кај LED светилките светлината постепено слабее како што се абе чипот“, вели Мадикијан. „Можеби ќе забележите дека светлината во просторијата е послаба или има поинаква боја. Исто така, може да дојде до абење на грлото на светилката, што предизвикува треперење или зуење.“
Заменете ја светилката што е можно поскоро доколку нејзината светлина ослабела, ако почнала да трепери или да зуи, ако ѝ се променила бојата, или ако забележите знаци на затемнување или топење во близина на грлото. Сепак, постои важна разлика помеѓу неисправна светилка и електричен проблем за кој е потребна стручна интервенција. Ако светлото во домот ослабе кога ќе се вклучат поголеми апарати за домаќинство, или ако замената на светилката не го решава проблемот, причината може да лежи во прекинувачот за регулација на јачината на светлината (димер), во самото расветно тело или во електричните инсталации. „Ако почувствувате мирис на горење, забележите траги од изгореници или наидете на прекинувач што е топол на допир и испушта звук на зуење, задолжително контактирајте со овластен електричар.“