Позната по своите смирувачки ефекти, маточината е растение од семејството нане за кое истражувањата сугерираат дека може да има голем број здравствени придобивки. Експертите веруваат дека нејзините антимикробни, антиоксидантни и антиинфламаторни својства можат да помогнат во ублажување на несоницата, анксиозноста и други заболувања, иако точниот механизам на дејство сè уште не е целосно разбран, според Health.com.
Зошто маточината е толку здрава и корисна
Го поддржува менталното здравје
Маточината е поврзана со смирувачки ефекти и подобрена ментална јасност, што е поткрепено од некои истражувања. Сепак, бидејќи студиите често варираат во однос на видот на подготовка, дозата и профилите на учесниците, тешко е да се извлече дефинитивен заклучок. Сепак, научниците веруваат дека маточината веројатно има позитивен ефект врз анксиозноста и лошото расположение. Се верува дека влијае на сигналните патишта во мозокот, иако се потребни пообемни истражувања за да се потврди ова.
Побрзо заздравување на херпес
Поради своите антиоксидантни, антимикробни и антиинфламаторни својства, маточината се истражува како потенцијален третман и превентивна мерка за инфекции со вирусот херпес симплекс, кој предизвикува херпес. Нанесувањето крем или масло од маточина на кожата може да го скрати времетраењето на инфекцијата, да спречи нејзино повторување и да го намали црвенилото и отокот. Сепак, потребни се повеќе истражувања и во оваа област.
Помага во спиењето
Маточината е честа состојка во чаевите и билни препарати што се користат за промовирање на релаксација и спиење. Иако научните докази се ограничени, студија од 2019 година покажа дека пациентите кои имале операција на срце спиеле подобро кога земале капсули од маточина во споредба со плацебо. Помала студија од 2024 година сугерира дека додатоците од маточина го подобруваат квалитетот на спиењето кај луѓето кои страдаат од несоница.
Олеснување на симптомите на ПМС
Маточината може да биде корисна и за ублажување на симптомите на предменструален синдром (ПМС). Студија кај адолесцентки покажа дека дневната доза од 1.200 милиграми маточина во форма на капсула ја намалила сериозноста на симптомите на ПМС во споредба со плацебо. Истражувачите забележуваат дека се потребни понатамошни истражувања во кои учествувале поголем број учесници од различни возрасни групи.
Го подобрува варењето на храната
Маточината традиционално се користи за ублажување на дигестивните проблеми, како што се надуеност и гасови, како и инфантилна колика. Постојат научни докази што го поддржуваат ова, иако многу студии анализирале билни мешавини во кои маточината била само една од состојките. Следствено, тешко е да се утврди точниот придонес на маточината сама по себе. Студиите врз животни – како онаа од 2019 година – покажаа дека маточината има смирувачки ефект врз тенкото црево кај глувци, но потребни се студии врз луѓе за да се извлечат дефинитивни заклучоци.
Како да се користи маточина
Маточината може да се користи како чај или да се додава во јадења. Често се консумира сам или во мешавини од билен чај, додека свежите листови може да се додадат во салати и ладни пијалоци. Достапен е и како додаток во исхраната, најчесто во форма на капсули, таблети или билни тинктури. За локална употреба, мастите, маслата и кремите се нанесуваат директно на кожата, првенствено за лекување на херпес.
Нема стандардизирани препораки за дозирање. Консумирањето мали количини во чај или храна се смета за безбедно, но тинктурите и екстрактите се посилни. Кога станува збор за додатоци во исхраната, важно е да не се надминува дозата наведена на производот. Најдобро е да се консултирате со лекар за совет за безбедна доза.