Жолтеникави, благо испакнати дамки на очните капаци – кои често се сметаат само за козметички проблем – може да бидат ран знак за значително зголемен ризик од срцев и мозочен удар. Ова сознание произлегува од нова студија спроведена од научници од Универзитетот Стенфорд во САД.
Состојбата е позната како ксантелазма и се карактеризира со појава на жолти наслаги околу очите. Овие наслаги се формираат кога имуните клетки наречени макрофаги ќе се преполнат со холестерол и други масти. Иако често се поврзуваат со високо ниво на холестерол во крвта, тоа не е секогаш случај.
Студијата ја предводеше Негин Јавари, истражувач од областа на офталмологијата на Универзитетот Стенфорд. Резултатите беа објавени во научното списание Atherosclerosis, а за нив извести и информативниот портал ScienceAlert.
Атеросклерозата – односно таложењето на масни наслаги во артериите што го попречува протокот на крв – е основната причина за повеќето срцеви и мозочни удари. Таа често се развива бавно и без симптоми, сè додека не предизвика итна медицинска состојба. Поради тоа, научниците трагаат по знаци што би им помогнале на лекарите порано да ја откријат оваа состојба.
Истражувачите анализираа здравствени податоци за 17.925 лица со дијагностицирана ксантелазма и за еднаков број лица во контролна група. Контролната група се состоеше од пациенти со презбиопија (далековидост поврзана со стареењето); тие беа избрани бидејќи нивната дијагноза бараше преглед на очите, со што се потврдуваше отсуството на ксантелазма. Во текот на првата година од следењето, 1 отсто од лицата со ксантелазма (178 пациенти) доживеале срцев удар, во споредба со 0,35 отсто (63 лица) во контролната група. Мозочен удар се појавил кај 0,95 отсто од оние со дамки околу очите и кај 0,3 отсто од останатите. Транзиторен исхемичен напад – познат и како мини-мозочен удар – бил забележан кај 0,6 отсто, односно кај 0,19 отсто од испитаниците.
Иако процентите се ниски, ризикот во групата со ксантелазма бил неколкукратно поголем. Разликата малку се намалила со текот на времето, но ризикот останал значително повисок за лицата со овие дамки дури и по пет и десет години. Стапката на појава на срцеви и мозочни удари кај лицата со ксантелазма била слична, без оглед на тоа дали имале покачено ниво на липиди во крвта. Ова укажува на тоа дека липидите не се единствениот фактор во основата на оваа поврзаност.
Самите дамки се безопасни и не предизвикуваат срцеви или мозочни удари. Сепак, истражувачите сугерираат дека лицата со ксантелазма треба да направат прегледи за да се провери дали постојат потенцијални рани проблеми со срцето.
„Нашата студија покажува дека ксантелазмата може да се смета за фактор на ризик за идни сериозни кардиоваскуларни и цереброваскуларни настани“, наведоа авторите.
Тие истакнаа дека повеќето пациенти со ксантелазма го посетуваат дерматологот од естетски причини. Во исто време, тие може да имаат неоткриени или неконтролирани фактори на ризик за срцеви заболувања. Science Alert
Токму затоа тие препорачуваат редовни прегледи кај матичен лекар. Ова би овозможило навремено воведување промени во начинот на живот, примена на терапија за намалување на липидите и контрола на крвниот притисок.