
Готвениот ориз може да стане погодна средина за размножување на бактерии доколку по подготовката предолго стои на собна температура. Иако многу луѓе ги чуваат остатоците во тенџере на шпоретот или на кујнската работна површина, со намера повторно да ги загреат следниот ден, оваа навика може да претставува ризик по здравјето.
Проблемот е во тоа што оризот може да ја содржи бактеријата Bacillus cereus, чии спори можат да го преживеат процесот на готвење. Штом оризот ќе се остави да се лади на собна температура, овие спори можат да ‘ртат, овозможувајќи им на бактериите да се размножуваат и да произведуваат токсини. Некои од овие токсини се отпорни на топлина, што значи дека повторното загревање на оризот не гарантира дека тој ќе биде безбеден за јадење.
Зошто готвениот ориз е особено подложен на овој проблем?
Бактеријата Bacillus cereus може да биде присутна во сировиот ориз, а нејзините спори се отпорни на стандардните температури при готвење. Додека оризот е сув, овие спори обично не претставуваат проблем; меѓутоа, штом ќе се додаде вода и оризот ќе се зготви, се создаваат услови кои го поттикнуваат нивниот развој.
Ако готвениот ориз стои на собна температура неколку часа, бактериите можат да се размножат и да произведат токсини кои предизвикуваат труење со храна. Симптомите обично вклучуваат гадење, повраќање, болки во стомакот и дијареја.
Особено е важно да се напомене дека некои од токсините што ги произведува оваа бактерија се отпорни на топлина. Тоа значи дека оризот што стоел на шпоретот преку ноќ не станува безбеден за јадење, дури и ако темелно го загреете. Во такви случаи, најдобро е да го фрлите.
Како можете да препознаете дали оризот е небезбеден за јадење? За жал, изгледот и мирисот не се сигурни показатели за тоа дали оризот е сè уште безбеден за консумирање. Оризот во кој се развиле бактерии или бактериски токсини може да изгледа сосема нормално, без никакви промени во бојата, текстурата или мирисот.
Поради оваа причина, не треба да се обидувате да ја процените неговата безбедност врз основа на изгледот, ниту пак да го пробувате за да видите дали се расипал. Ако стоел предолго на собна температура, најбезбедно е воопшто да не го јадете.
Како правилно да се чува готвениот ориз?
За да се намали ризикот од размножување на бактерии, важно е правилно да постапувате со оризот веднаш по готвењето. Не треба да го оставате во голем сад да се лади со часови на шпоретот или на кујнската работна површина.
Наместо тоа, префрлете го во помали, плитки садови за побрзо да се излади. Се препорачува да го ставите во фрижидер или замрзнувач што е можно поскоро – идеално во рок од еден час по подготовката.
Ако планирате да го јадете оризот подоцна, важно е и правилно да го загреете. Треба да се загрее рамномерно, така што ќе биде топол во целата своја содржина. Ако користите микробранова печка, повремено промешувајте го за да се осигурате дека нема ладни делови.
Понатаму, немојте да ја загревате истата порција повеќе од еднаш. Најдобро е да ја издвоите количината што планирате да ја изедете, а остатокот да го чувате во фрижидер.
Правилното ладење и чување на преостанатиот ориз се едноставни навики што можат да ви помогнат да избегнете непотребни здравствени ризици. Особено е важно да запомните дека повторното загревање не може секогаш да ја отстрани опасноста што ја предизвикуваат бактериските токсини.