И денес, многу луѓе сметаат дека белите дамки на ноктите се појавуваат поради недостаток на калциум. Сепак, лекарите наведуваат дека најчестата причина е многу побенигна: мала повреда на ноктот – таква што можеби дури и не се сеќавате дека се случила.
Во медицинска смисла, белите дамки на ноктите се познати како леуконихија (leukonychia). Според „Кливленд клиник“ (Cleveland Clinic), ова е честа и, генерално, безопасна појава. Најчеста причина е повреда на ноктот или на неговиот корен (матрикс) – делот од кој расте ноктот.
Удар на кој не се сеќавате
Според „Кливленд клиник“, до ваква повреда може да дојде кога ќе го удрите ноктот од тврда површина, кога ги гризете ноктите или кога носите претесни чевли. Ноктите, исто така, можат да се оштетат за време на маникир, особено ако се турпијаат или полираат премногу грубо.
Токму затоа многу луѓе не можат да се сетат кога настанала повредата. Ноктите растат бавно; може да поминат и до шест недели пред оштетувањето во коренот да се манифестира како бела дамка, објаснуваат од „Нејкед сајентистс“ (Naked Scientists) при Универзитетот во Кембриџ. Дотогаш, првичниот удар обично е веќе заборавен.
А што е со калциумот?
На прашањето дали белите дамки се знак за недостаток на калциум, списанието „Би-би-си сајанс фокус“ (BBC Science Focus) одговара одречно. Неправилните бели дамки најчесто се резултат на мала повреда на ноктот. Бели линии на ноктите можат да се појават во случаи на сериозна неухранетост или ниско ниво на протеини во крвта, но дури и тоа не е поврзано со калциумот.
„Кливленд клиник“ зазема малку повнимателен став. Некои експерти сметаат дека недостатокот на железо, калциум или цинк може да предизвика бели дамки, додека други тврдат дека тоа не е така. Нема доволно истражувања за да се донесе конечен заклучок. Од „Нејкед сајентистс“ наведуваат дека калциумот не влијае на изгледот на ноктите, но други минерали влијаат. Недостатокот на железо може да доведе до вдлабнати нокти во форма на лажица, а се смета дека недостатокот на цинк предизвикува кршливи нокти и бели дамки.
Други можни причини
Покрај повредите, „Кливленд клиник“ (Cleveland Clinic) како можни причини ги наведува и алергиите на лак за нокти, средства за зацврстување, средства за отстранување лак или вештачки нокти; потоа габичните инфекции, изложеноста на тешки метали (како арсен и олово), хемотерапијата, одредени лекови за бактериски и уринарни инфекции (вклучително и сулфонамиди), како и наследните состојби.
Поретко, белите дамки можат да бидат знак за болести што го зафаќаат целото тело, како што се дијабетес, срцева слабост, ХИВ, цироза на црниот дроб или псоријаза.
Белите нокти обично не се причина за загриженост, но понекогаш можат да укажуваат на сериозно заболување или вродена состојба. Ова се наведува во прегледот на дерматолозите Матилда Јорицо, Микеле Стараче и Марсел Паша, објавен во списанието „American Journal of Clinical Dermatology“. Промената на бојата може да се појави на самиот нокт, на кожата под него или само на површината на ноктот.
Колку време е потребно за да исчезнат?
Дамките предизвикани од повреди не бараат посебен третман, бидејќи со текот на времето тие се поместуваат кон врвот на ноктот, од каде што можат едноставно да се отсечат. Според „Кливленд клиник“, за ова се потребни од шест до девет месеци кај ноктите на рацете, а од 12 до 18 месеци кај ноктите на нозете.
За да ги спречите, носете ракавици кога вршите работи што можат да ги оштетат ноктите и избирајте удобни обувки. Исто така, помага ако ги одржувате ноктите кратки и хидрирани, како и ако избегнувате агресивни хемикалии.
Кога да побарате лекарска помош?
„Кливленд клиник“ советува да се консултирате со лекар доколку забележите нови промени на ноктите, како што се кршливост, промена на бојата, појава на вдлабнатини или бразди. Истото важи и доколку белите дамки се пропратени со слабост, постојан замор, заматен вид, конфузија или тешкотии при дишењето.