Обемиста студија од Јужна Кореја покажа дека на повеќето луѓе им е потребна околу четвртина час по будењето за поспаноста целосно да исчезне. Кај оние што страдаат од анксиозност, овој процес трае речиси двојно подолго.
Експертите состојбата на тромост, бавност и збунетост веднаш по будењето ја нарекуваат „инерција на спиењето“. Истражувачи од неколку јужнокорејски болници – предводени од тим од болницата „Бунданг“ при Националниот универзитет во Сеул – испитуваа колку долго обично трае оваа состојба и зошто некои луѓе се „расонуваат“ побрзо од другите. Своите наоди ги објавија на 2 јануари оваа година во научното списание PLOS One.
Во студијата учествуваа 2.355 возрасни лица на возраст од 19 до 92 години. Податоците се преземени од национално истражување за спиењето и главоболките, спроведено од „Галуп Кореја“ (Gallup Korea) во 2018 година преку интервјуа „лице в лице“. Лицата што работат во смени беа исклучени од анализата.
На учесниците им беше поставено едно прашање: колку време им е потребно за целосно да ја надминат поспаноста откако ќе се разбудат наутро.
На жените им треба повеќе време; кај помладите луѓе процесот трае подолго
Просечното време изнесуваше 15,8 минути. На жените им требаше малку повеќе време целосно да се разбудат отколку на мажите – 16,3 минути во споредба со 15,2 минути.
Кај помладите учесници, утринската поспаност трае подолго; ова времетраење се намалува до околу 40-тата година од животот, по што останува релативно стабилно.
Најзначајната разлика беше забележана кај учесниците со анксиозност. Ним им беа потребни просечно 29,9 минути за да се разбудат, додека на останатите им требаа 15,6 минути.
„Чучулиги“ и „бувови“
Важна улога игра и хронотипот, односно дали некој по природа е „утрински“ или „вечерен“ тип на човек. Утринските типови се будат побрзо, а вечерните – побавно.
Оние што спијат подолго време имаа и пократка утринска поспаност, додека несоницата и прекумерната поспаност во текот на денот беа поврзани со подолготрајно расонување. Депресијата, според конечната анализа, не покажа значајна поврзаност. Интересно е што во случајот со утринските типови, должината на спиењето не влијаела на тоа колку брзо ќе се разбудат, додека тоа било важно за средните и вечерните типови.
Затоа, авторите препорачуваат вечерните и средните ноќни типови да обрнат посебно внимание на доволно спиење, луѓето со изразена утринска поспаност да се проверат за несоница и да се третира анксиозноста, која била најсилно поврзана со продолжено будење кај мажите и утринските типови.
Истражувачите, исто така, наведуваат ограничувања: поспаноста била мерена само со едно прашање за самопријавување, а студијата покажува поврзаност, но не докажува дека едниот фактор го предизвикува другиот.