Боењето на косата може да го зголеми ризикот од рак и хормонални промени, па затоа е важно да изберете природни бои и да ја намалите фреквенцијата на третманите.
Проблемот со боите за коса не е во тоа што тие ѝ прават на вашата коса – туку во тоа што се случува кога ќе влезат во кожата околу неа. „Скалпот добро циркулира“, вели Мелани Меклин, доктор по медицина, дерматолог специјализирана за истражување и развој. Овие хемикалии се апсорбираат во скалпот и влегуваат во крвотокот.
Всушност, корисниците на бои за коса имаат значително различни нивоа на најмалку 11 метаболити што циркулираат во нивната крв во споредба со оние што не ги користат, според истражувањето објавено во списанието Scientific Reports.
Што значи ова за вашето здравје?
Тешко е да се каже со сигурност, бидејќи нема клинички испитувања што докажуваат дека еден или друг производ го зголемува ризикот. Сепак, кохортните и контролните студии покажаа поврзаност помеѓу употребата на бои за коса и некои негативни здравствени исходи.
Неодамнешен преглед на 96 статии сугерира дека жените кои користат трајни или полутрајни бои за коса само еднаш или двапати имаат 7 проценти зголемен ризик од рак на дојка, додека оние кои ги користат од 35 до 89 пати имаат 31 процент зголемен ризик.
Трајната боја за коса е поврзана и со 250 проценти зголемен ризик од рак на мочниот меур кај луѓе со одредени генетски фактори. „Употребата на овие хемикалии може да претставува ризик по здравјето, особено ако постојано го изложувате вашето тело на овие хемикалии“, вели Меклин.
Трајните бои за коса продираат во косата до средниот слој – кортексот – за да го отстранат постоечкиот пигмент и да остават нова боја. Полутрајните и привремените бои ги бојат надворешните слоеви на косата и со текот на времето се измиваат. Истражувачите ги посочуваат ароматичните амини во трајните бои за коса, хемикалии кои помагаат бојата да остане на косата, како потенцијални виновници кои можат да го зголемат ризикот од рак. Овие супстанции можат да се врзат за ДНК и да доведат до мутации што предизвикуваат рак. Тие исто така можат да влијаат на репродуктивното здравје со имитирање или блокирање на половиот хормон естроген.
Неодамнешна кохортна студија покажа дека жените кои користат бои за коса може да имаат зголемен ризик од матки фиброиди, неканцерозни израстоци кои можат да предизвикаат болка или да ја намалат плодноста.
„Фиброидите обично се многу чувствителни на естроген, па ако имате хемикалија што го имитира естрогенот во вашето тело, тоа би можело да влијае на тоа како фиброидите растат и се развиваат во телото“, вели водечката авторка Саманта Шилдрот, докторски кандидат на Факултетот за јавно здравје на Универзитетот во Бостон.
Шилдрот, исто така, забележува дека привремените бои за коса често се сметаат за побезбедни од трајните бои бидејќи содржат помалку ароматични амини. Сепак, наодите од нејзината студија фрлаат сомнеж врз нивната безбедност.
Дали денешните бои за коса се побезбедни?
Некои од истражувањата за безбедноста на боите за коса датираат од пред неколку децении, па може да претпоставите дека се застарени. Но, главните состојки не се променети. Сепак, има одреден напредок. Пред 1980 година, боите содржеа неколку канцерогени ароматични амини кои оттогаш се постепено отстранети, но некои, како p-фенилендиамин (PPD), осомничен канцероген, сè уште се наоѓаат во денешните формулации.За жал, ако има една хемикалија што индустријата ја забранила или постепено ја отстранила, таа обично се заменува со друга хемикалија што може да биде исто толку токсична, ако не и потоксична.
Кој е најбезбедниот начин да се користи боја за коса?
Не е лесно да се знае кои бои за коса се побезбедни од другите. „Навистина не можеме да кажеме дека одреден вид боја е навистина лош и дека треба да ја избегнуваме“, вели Шилдрот. Студиите често се базираат на истражувања за употребата на боја за коса и не ги наведуваат точните брендови или формули што се користат.
Сепак, постојат чекори што можете да ги преземете за да ги намалите потенцијалните здравствени ризици:
Внимателно прочитајте ги етикетите и избегнувајте производи што содржат PPD и други ароматични амини, амонијак или натриум лаурил сулфат.
Одлучете се за бои за коса на растителна основа и поприродни, кои имаат тенденција да содржат помалку потенцијално штетни хемикалии.
Намалете ја фреквенцијата на боење и продолжете ги интервалите помеѓу третманите и избегнувајте чести промени на бојата.
Заштитете ја вашата кожа пред боење со нанесување тенок слој вазелин по работ на главата и секогаш носете заштитни ракавици.
Не комбинирајте повеќе хемиски третмани истовремено, бидејќи употребата на боја со хемиско исправување на косата може дополнително да ги зголеми здравствените ризици.
Избегнувајте прерано боење на косата – децата и тинејџерите се почувствителни на супстанции што можат да влијаат на хормоналниот систем.