Јајцата се хранливи, достапни и лесни за подготовка, но со децении се води дебата за нивното влијание врз холестеролот и здравјето на срцето.
Во минатото, нивната консумација била строго ограничена поради високата содржина на холестерол во жолчката. Денес, тие се сметаат за вреден дел од урамнотежената исхрана, а за повеќето здрави возрасни лица, умереното внесување не претставува проблем.
Сепак, не постои универзална количина што им одговара на сите. Бројот на јајца што можете да ги изедете зависи од вашата здравствена состојба, нивото на холестерол, начинот на подготовка и другите намирници со кои ги комбинирате.
Богати со хранливи материи
Јајце со средна големина содржи приближно шест грама висококвалитетни протеини, кои му обезбедуваат на телото есенцијални аминокиселини. Понатаму, јајцата содржат витамини А, Д, Е и К, како и витамини од Б-комплексот, заедно со минерали како што се железо, цинк и селен.
Жолчката е извор на холестерол, но и на лутеин и зеаксантин – антиоксиданси кои се важни за здравјето на очите. Едно јајце содржи приближно 70 до 80 калории, во зависност од неговата големина.
Важно е да се напомене дека холестеролот од исхраната не влијае на сите на ист начин. На нивото на холестерол во крвта влијаат бројни фактори, вклучувајќи ја генетиката, целокупната исхрана, физичката активност и одредени здравствени состојби.
Колку јајца дневно се прифатливи?
За повеќето здрави возрасни лица, едно јајце дневно може да биде дел од урамнотежената исхрана. Дури и две јајца дневно можат да се вклопат во исхраната на многу луѓе, но важно е да се земе предвид вкупниот внес на заситени масти и другите извори на холестерол.
Консумирањето на три или четири цели јајца дневно не е универзална препорака за секого. Дали таквиот внес е соодветен, треба да се одреди во контекст на целокупната исхрана и здравствената состојба на поединецот – особено ако тој веќе има висок холестерол или зголемен ризик од кардиоваскуларни болести.
Холестеролот од исхраната не е единствениот фактор што го одредува нивото на холестерол во крвта. Заситените масти – кои се наоѓаат во мрсното месо, преработките од месо, путерот и одредени млечни производи со полна масленост – можат значително да влијаат на нивото на ЛДЛ-холестеролот, кој често се нарекува „лош“ холестерол. Начинот на подготовка е исто така важен.
Постои разлика помеѓу јадење варено јајце и јајце пржено во голема количина путер. Варените јајца, или оние подготвени во тава со само мала количина масло, генерално се подобар избор од оброците што содржат големи количини додадени масти.
Важни се и намирниците што ги консумирате заедно со нив. Јајцата послужени со свеж зеленчук, леб од цело зрно и друга храна богата со хранливи материи, можат да бидат дел од избалансиран појадок.
Од друга страна, ако редовно ги јадете со сланина, колбаси, масни сирења и големи количини путер, целиот оброк може да содржи значително повисоки нивоа на заситени масти и сол.
Затоа, влијанието на јајцата врз здравјето не може да се проценува изолирано од остатокот на исхраната.
Кој треба да биде повнимателен? Лицата со покачен ЛДЛ (LDL) холестерол, дијабетес тип 2, срцеви заболувања или изразена семејна предиспозиција за ран развој на кардиоваскуларни болести, треба да посветат посебно внимание на дневното консумирање јајца.
Тоа не значи дека тие мора целосно да ги исфрлат јајцата од својата исхрана. Сепак, најдобро е количината да се прилагоди според индивидуалните потреби – особено ако лабораториските резултати веќе покажале високи нивоа на холестерол.
Во такви случаи, препорачливо е да се консултирате со лекар или нутриционист за соодветен план на исхрана. Други фактори – како што се крвниот притисок, телесната тежина, пушењето, физичката активност и семејната медицинска историја – се исто така важни за проценка на ризикот.
Јајцата се хранлива намирница која повеќето луѓе можат да ја вклучат во своето секојдневно мени. Клучот не е во стравот од одредена намирница, туку во умереноста, разновидната исхрана и користењето методи на подготовка што не вклучуваат прекумерни количини заситени масти.