Националниот парк Јелоустоун ја прослави својата 154-годишнина на 1 март. Основан во 1872 година, тој стана не само првиот национален парк во светот, туку и олицетворение на идејата дека највредните делови од природата мора трајно да бидат заштитени.
Одлуката за основање на паркот ја потпиша американскиот претседател Јулис С. Грант на 1 март 1872 година, а целата заслуга му припаѓа на геологот Фердинанд Хајден, кој бил ангажиран да ја постави трасата за нова железница низ Јелоустоун што ќе го поврзе Истокот со Западот. Сепак, кога Хајден и неговиот тим дошле во Јелоустоун и виделе каква убавина и недопрена природа е тоа, тој решил да ги искористи фотографиите и сликите на членовите на својата експедиција за да лобира кај Конгресот за зачувување на областа. Идејата за зачувување на огромна површина исклучиво за јавно добро, научни истражувања и уживање на идните генерации била револуционерна. Тој процес иницирал воспоставување национални паркови низ целиот свет, и поради ова, се претпоставува дека денес во светот има околу седум илјади национални паркови, т.е. заштитени делови од природата, кои приближно сочинуваат 15 проценти од вкупната површина на Земјата.
Јелоустоун, кој е претежно сместен во Вајоминг и помали делови во Монтана и Ајдахо, се протега на речиси девет илјади квадратни километри, беше прогласен за биосферен резерват во 1976 година, а во 1978 година беше вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО.
Земјотреси, вулкани и геолошки чуда
Геолошката приказна на Јелоустоун е доста темпераментна и драматична. Целата област лежи над огромна вулканска калдера формирана за време на последните три големи ерупции во последните неколку милиони години, а регионот е исто така сеизмички многу активен.
Благодарение на ова, оваа област е вистинско богатство од геолошки и геотермални феномени, топли извори, фумароли, калливи садови и повеќе од половина од сите активни гејзери на Земјата. Најпознат меѓу нив е Олд Фејтфул, гејзер кој речиси може да „постави“ часовник бидејќи на секои деведесет минути исфрла столб од вода и пареа, висок до триесет метри.
Подеднакво импресивен е и Гранд Призматик Спринг, најголемиот топол извор во САД, чии интензивни сини, зелени, жолти и портокалови нијанси се создадени од микроорганизми кои напредуваат на екстремни температури, и иако е помал, Морнинг Глори не е инфериорен во убавината.
Јелоустоун има и свој Гранд Кањон – долг е речиси триесет километри, а трпеливо го издлабила реката Јелоустоун, која импресивно се спушта со спектакуларни водопади, чија висина е само малку помалку од сто метри.
Покрај своите геолошки карактеристики, паркот е познат по својот исклучително богат животински свет. Тука живеат повеќе од шеесет видови цицачи – гризли, црни мечки, лосови, којоти и најголемото стадо бизони што се движат слободно во Соединетите Американски Држави.
Повторното населување на сивиот волк во 1995 година се смета за еден од најуспешните примери за обновување на екосистемот, бидејќи неговото враќање влијаело на рамнотежата на целиот синџир на исхрана. Јелоустоун е еден од ретките големи умерени екосистеми што останале практично недопрени од прединдустриската ера.
Еден од поинтересните податоци од поновата историја на паркот се однесува на големиот пожар во 1988 година, кога изгореле околу 40 проценти од површината. Иако настанот предизвика загриженост во тоа време, екосистемот постепено се опоравуваше, покажувајќи колку се поотпорни природните процеси отколку што понекогаш се мисли. Климата е претежно планинска, во зима температурите паѓаат на минус 18 степени, па летната сезона е и главна туристичка сезона. Паркот има пет главни влеза, а сите се отворени во текот на летната сезона.
Билетот за лично возило обично важи седум дена, можете да спиете во хотели и колиби во паркот, како и во кампови или приватно сместување во блиските градови. Поради големата побарувачка, најдобро е да резервирате кревет неколку месеци однапред.