Одредени лекови за алергии и гадење, кафе, алкохол и непроспиени ноќи можат да ги засилат симптомите на синдромот на немирни нозе. Парадоксално, некои лекови што се користат за третман на ова нарушување, со текот на времето можат и да ја влошат состојбата.
Синдромот на немирни нозе предизвикува непријатни сензации во нозете и силна потреба за нивно движење – најчесто навечер или во текот на ноќта, кога лицето мирува. Според Националниот институт за невролошки нарушувања и мозочен удар (NINDS) во САД, овој синдром е почест кај жените и обично се јавува во средните години.
Точната причина е непозната, но експертите укажуваат на низа фактори кои можат да ги поттикнат или влошат симптомите. Некои од нив можат да се избегнат од страна на поединецот.
Лекови од домашната аптечка
Според NINDS, симптомите можат да се влошат со употреба на одредени лекови против гадење, антипсихотици, антидепресиви што го зголемуваат нивото на серотонин, како и некои антихистаминици (лекови за третман на алергии).
Сепак, експертите нагласуваат дека не треба да се прекинува земањето на препишаните лекови без претходна консултација со лекар. Доколку симптомите се влошат по започнувањето на нов третман, треба да разговарате со вашиот лекар за можна алтернатива.
Кафе, алкохол, цигари и недостаток на сон
Кофеинот, алкохолот и никотинот се поврзани со синдромот на немирни нозе. Поради ова, експертите често советуваат нивно намалување или целосно исфрлање. Симптомите можат да се влошат и поради недостаток на сон, како и поради нарушувања на спиењето, како што е апнеја при спиење. NINDS препорачува редовен распоред за спиење, умерена и конзистентна физичка активност, масажа на нозете, топли бањи, како и примена на топли или ладни облоги.
Недостаток на железо
Ниското ниво на железо во мозокот може да придонесе за развој на овој синдром. Според клиниката „Мајо“ (Mayo Clinic), недостатокот на железо може да ја поттикне или влоши состојбата. Чести причини за ваков недостаток се обилните менструални крварења, честото дарување крв и крварењата во гастроинтестиналниот тракт. Бубрежната слабост, исто така, може да доведе до намалување на нивото на железо и влошување на симптомите.
Поради оваа причина, во случаите на овој синдром, лекарите го проверуваат нивото на железо во крвта. Професорот Џон Винкелман од Општата болница во Масачусетс (Massachusetts General Hospital) за порталот HCPLive објасни дека нивото на феритин од 15 до 20 – што лабораториите често го сметаат за нормално – е прениско за лицата со овој синдром. Клиничките испитувања покажаа дека, кај овие пациенти, целното ниво на феритин треба да биде над 100, а заситеноста на трансферинот над 20 проценти.
Кога третманот ги влошува симптомите
Лековите што делуваат на допаминот долго време се сметаа за прва линија на терапија. Сепак, кај некои пациенти тие со текот на времето доведуваат до појава позната како „аугментација“: симптомите почнуваат порано во текот на денот, стануваат поинтензивни и се шират на други делови од телото.
Поради тоа, Американската академија за медицина на спиењето, во своите упатства од 2024 година, повеќе не ги препорачува овие лекови како стандардна терапија. Според Винкелман, кој претседаваше со комисијата за изработка на упатствата, аугментацијата се јавува кај седум до десет проценти од пациентите годишно. Зголемувањето на дозата само го забрзува овој процес. Како прва линија на третман, упатствата препорачуваат суплементација со железо, како и лекови како што се габапентин и прегабалин.
Симптомите исто така се интензивираат за време на бременоста, особено во третиот триместар, но обично исчезнуваат по породувањето. Секој што ќе забележи дека синдромот на немирни нозе редовно му го нарушува сонот, треба да се консултира со лекар.