Можеби веќе имате природно помагало за мозокот.
Рузмаринот е многу повеќе од само миризлив зачин што го користиме во кујната. Оваа медитеранска билка со векови се поврзува со подобра меморија и ментална јасност, а модерната наука сè повеќе ги истражува нејзините можни придобивки за здравјето на мозокот.
Научниците дури го истражуваат и неговиот потенцијал за борба против Алцхајмеровата болест, една од најчестите причини за деменција во светот.
Зошто рузмаринот е поврзан со подобра меморија?
Врската помеѓу рузмаринот и меморијата не е нова. Уште во античка Грција и Рим, студентите и научниците ја користеле оваа билка верувајќи дека помага во концентрацијата и сеќавањето.
Сега, постојат истражувања кои покажуваат дека можеби не биле далеку од вистината. Во една студија, луѓето кои го вдишувале мирисот на рузмарин имале подобри резултати на тестовите за меморија во споредба со оние кои не биле изложени на неговиот мирис.
Како рузмаринот влијае на мозокот?
Експертите наведуваат неколку можни причини зошто рузмаринот може да има позитивен ефект врз мозокот.
Оваа билка може да ја зголеми циркулацијата на крвта, вклучително и протокот на крв во мозокот, што помага во испораката на кислород и хранливи материи.
Нејзиниот мирис може да има и смирувачки ефект. Некои истражувања сугерираат дека аромата на рузмарин може да помогне во намалувањето на напнатоста и анксиозноста, а помалку стрес често значи подобра концентрација и полесно памтење.
Рузмаринот содржи соединение наречено 1,8-цинеол, за кое се смета дека помага во зачувувањето на ацетилхолинот, хемикалија во мозокот која игра важна улога во учењето и меморијата.
Исто така е богат со антиоксиданси кои помагаат во заштитата на мозочните клетки од оксидативен стрес, фактор поврзан со когнитивниот пад.
Особено интересно соединение во рузмаринот
Една од најважните состојки во рузмаринот е карнозинската киселина, моќно антиоксидативно и антиинфламаторно соединение кое може да помогне во заштитата на мозочните клетки.
Во 2025 година, истражувачите развија постабилна форма на ова соединение наречено diAcCA. Во експериментални студии на животни, соединението покажа ветувачки резултати – подобрување на меморијата, зголемување на бројот на синапси (врски помеѓу мозочните клетки) и намалување на нивоата на протеини поврзани со Алцхајмеровата болест, како што се амилоид-бета и тау протеините.
Интересно е што diAcCA се активира главно во областите на мозокот каде што има воспаление, што би можело да ја намали можноста за несакани ефекти.
Иако се потребни повеќе истражувања и испитувања кај луѓе, научниците веруваат дека ова соединение еден ден би можело да игра важна улога во лекувањето на болести поврзани со воспаление.
Важна е претпазливоста, сепак
За повеќето луѓе, рузмаринот е безбеден кога се користи како зачин, чај или во ароматерапија.
Сепак, големите количини на концентрирани екстракти можат да претставуваат ризик. Прекумерната употреба може да предизвика гадење, повраќање, а во ретки случаи, напади, особено кај луѓе со епилепсија.
Бремените жени треба да бидат претпазливи со големи дози на рузмарин, а луѓето што земаат лекови за разредување на крвта треба да се консултираат со лекар пред да земаат додатоци, пишува „Индипендент“.
Рузмаринот не е чудотворен лек, но сè поголем број истражувања покажуваат дека оваа едноставна кујнска билка има интересен потенцијал за мозокот и целокупното здравје.