Не се работи секогаш за нов фустан, чевли или чанта – еве зошто понекогаш го користиме шопингот како кратко бегство од реалноста.
Сите го знаеме тоа сценарио: денот не поминал добро, расположението ни е лошо, а потоа – речиси случајно – ја отвораме нашата омилена продавница или апликација за пазарување. „Само ќе разгледам“, си велиме, а само неколку минути подоцна се фаќаме како замислуваме колку совршено би ни стоел тој нов фустан, патики или јакна. Шопингот тогаш станува повеќе од обична потрага по облека; тоа станува начин накратко да ги тргнеме мислите од она што нè мачи. Новиот предмет носи чувство на промена и возбуда, нудејќи можност да се разбие монотонијата на лошиот ден, макар и само за миг.
Дел од приказната лежи во системот за наградување на нашиот мозок. Самата помисла на нешто што го посакуваме може да биде пријатна, додека пронаоѓањето на „совршениот“ предмет и одлуката да го купиме дополнително го засилуваат тоа чувство на задоволство. Токму затоа, клучниот момент не е секогаш облекувањето на новата комбинација, туку целиот процес – пребарувањето, избирањето, замислувањето како ќе изгледаме и конечното носење одлука. Токму затоа импулсивното пазарување може да делува како мала награда по стресен ден.
Тука е и чувството на контрола. Кога имаме чувство дека немаме никакво влијание врз работата, односите или проблемите што се натрупале, многу е поедноставно да одлучиме: „Ќе го купам ова здолниште“. Тоа е мала одлука над која имаме целосна контрола. Покрај тоа, новата облека може да создаде чувство дека менуваме нешто, дури и кога вистинскиот проблем што го предизвикал лошото расположение останува непроменет. Со други зборови, надворешната промена понекогаш ни дава привремен впечаток за внатрешна промена.
Модата игра уште една моќна улога: ни овозможува да експериментираме со сопствениот идентитет. Кога купуваме нешто што вообичаено не би го носеле, тоа може да делува како отворање ново поглавје – можеби ќе станеме поелегантни, похрабри, поженствени, посериозни или едноставно поинакви. Токму затоа, мотивацијата зад купувањето понекогаш не е самото парче облека, туку чувството за кое веруваме дека тоа ќе ни го донесе. Проблемот настанува кога очекуваме облеката да реши емоционален проблем што таа всушност не може да го поправи.
Значи, следниот пат кога ќе се најдеме како разгледуваме десетици нови производи во некој лош ден, можеби вреди да застанеме и да си поставиме едноставно прашање: „Дали навистина ми се допаѓа она што го купувам, или само сакам да се чувствувам подобро во моментот?“ Нема ништо лошо во тоа да си дозволиме нешто убаво, но важно е да се направи разлика помеѓу свесно уживање и обид преку купување да се избега од непријатно чувство. Новата облека може да ви го разубави денот, но не бара секој лош ден нова облека.