Оваа недела спиеме еден час подолго: Преминуваме на зимско сметање на времето

popara21 октомври, 20261min00
b_261021023

Зимското сметање на времето започнува во поголемиот дел од Европа во текот на ноќта помеѓу сабота, 24 октомври, и недела, 25 октомври. Во недела, во 03:00 часот, стрелките на часовниците ќе се поместат наназад, на 02:00 часот, што значи дека добиваме еден час повеќе за спиење.

Паметните телефони и компјутерите ќе се ажурираат автоматски, но ѕидните часовници, оние во автомобилите, како и часовниците на апаратите за домаќинство – на пример на шпоретите или микробрановите печки – ќе мора да се прилагодат рачно. По оваа промена, сонцето ќе изгрева порано наутро, но и ќе заоѓа порано, што ќе резултира со пократки и потемни попладниња.

Како и минатата година – кога часовниците беа поместени наназад на 26 октомври – моментално нема никакви назнаки дека практиката на менување на времето наскоро ќе биде укината.

Во март, Европската комисија во Службениот весник на ЕУ го објави распоредот за летното сметање на времето за периодот од 2027 до 2031 година – рутинска постапка што се спроведува на секои пет години, согласно тековната директива. Според овој распоред, летното сметање на времето ќе започне на 28 март, а ќе заврши на 31 октомври следната година.

Уште во 2019 година, Европскиот парламент гласаше за укинување на задолжителното сезонско менување на времето; сепак, одлуката никогаш не стапи на сила бидејќи земјите-членки не успеаја да постигнат договор за тоа дали трајно да се усвои летното или зимското сметање на времето.

Минатата година, Европската комисија најави нова студија за последиците од укинувањето на оваа практика. Европскиот комесар за транспорт, Апостолос Цицикостас, тогаш изјави дека првичните резултати се очекуваат најрано оваа година. Иако Босна и Херцеговина не е членка на ЕУ, таа го менува времето истиот ден кога и земјите од Унијата.

Иако станува збор за промена од само еден час, ова поместување може да го наруши внатрешниот биолошки часовник на човекот. Во деновите по промената, некои луѓе чувствуваат замор, намалена концентрација и имаат проблеми со спиењето; најранливи се децата, постарите лица и оние кои работат во смени. Идејата за поместување на часовниците често му се припишува на Бенџамин Френклин, а таа била воведена во голем обем за време на Првата светска војна со цел заштеда на енергија. Денес, овие заштеди се сметаат за занемарливи, поради што укинувањето на оваа практика е предмет на дискусија веќе со години.