Науката сè уште нема дадено конечен збор за јадењето доцна навечер. Одредени намирници можат да го поддржат нашето здравје додека спиеме, додека други можат да доведат до соништа што „не се толку слатки“. Мал оброк пред спиење може накратко да го задоволи гладот, но јадењето во погрешно време може да го зголеми ризикот од сериозно заболување што може да предизвика трајни оштетувања.
Што покажа истражувањето
Студијата беше спроведена под водство на Универзитетот за здравје и наука во Орегон (OHSU) и објавена во списанието Clinical Gastroenterology and Hepatology. Во неа учествуваа речиси 200.000 испитаници. Во текот на 16-годишен период на следење, кај оние што изјавиле дека јадат по вечерата или откако ќе си легнат, веројатноста за развој на различни видови заболувања на црниот дроб – вклучувајќи цироза и болест на замастен црн дроб (MASLD) – била за 20 до 30 отсто поголема.
Според весникот New York Post, јадењето доцна навечер е поврзано со 28 отсто поголем ризик од цироза и 36 отсто поголем ризик од болест на замастен црн дроб, во споредба со поединците кои имаат редовен распоред на исхрана.
Зошто е важно времето на оброците
Болеста на замастен црн дроб настанува кога во црниот дроб се акумулира вишок масти. Со текот на времето, ова може да предизвика воспаление и – доколку не се лекува – да напредува во посериозни состојби, како што се напредната фиброза или цироза. Честопати, оваа болест не покажува никакви симптоми.
Коавторот на студијата, д-р Ендрју Мекхил, објасни дека наодите ја потврдуваат важноста на тоа кога извршуваме одредени активности – без разлика дали станува збор за спиење, јадење или вежбање. Кога јадеме навечер – во време кога внатрешниот часовник на телото е поставен за спиење – организмот е помалку ефикасен во преработката на храната.
Што студијата не докажува
Резултатите треба да се толкуваат со претпазливост. Учесниците сами пријавувале кога јадат, а студијата е од опсервациски карактер; тоа значи дека таа покажува поврзаност, но не докажува причинско-последична врска. Истражувачите исто така нагласуваат дека повремената доцна вечера или ужината на полноќ не водат автоматски до заболување на црниот дроб. Многу луѓе јадат доцна поради работни или семејни обврски.
Сепак, д-р Мекхил советува дека, доколку е можно, треба да избегнуваме јадење во период од два до четири часа пред вообичаеното време за легнување. Зошто се јавуваат лоши соништа по доцна вечера
Поимот „кошмар“ може да се сфати и буквално. Истражувањата за исхраната и соништата покажаа дека јадењето пред спиење влијае не само на квалитетот на сонот, туку и на природата на соништата. Десертите, зачинетата храна и млечните производи најчесто доведуваат до нарушување на соништата. Речиси 23 отсто од учесниците имале лоши соништа откако консумирале слатки, 19,5 отсто по зачинета храна, а 15,7 отсто по млечни производи.
Авторот на студијата, Нилсен, сугерира дека поздравата исхрана воопшто би можела да ја намали појавата на кошмари, како и севкупната негативна содржина на соништата.
Што да грицкате ако гладот продолжи
Нутриционистите препорачуваат печени јаткасти плодови и слични семиња; тие се богати со здрави масти, протеини, магнезиум и триптофан – прекурсор на мелатонин – што ги прави заситувачки и погодни за добар сон. Најдобро е да се избегнува мрсна храна, бидејќи таа бавно се вари; кисела храна – како домати и цитрусно овошје – која може да предизвика горушица; кофеин; како и солена храна, која предизвикува надуеност и жед.
Заклучокот од ова истражување не е дека треба да се плашите од секое јадење доцна навечер, туку дека времето кога јадете е исто толку важно колку и тоа што го јадете. Кога ќе ве фати глад доцна навечер, грст јаткасти плодови е подобар избор од чипс или слатки; идеално би било последниот оброк да го консумирате неколку часа пред спиење.