На прв поглед, тоа изгледа необично — луѓето одат во шума, избираат одредено дрво, се потпираат на него или го гушкаат, а понекогаш дури и плаќаат за водено искуство. Оваа практика се нарекува „дендротерапија“, а нејзините поборници им припишуваат на дрвјата различни влијанија врз телото и расположението. Сепак, зад популарното сфаќање за „лековитата енергија на дрвјата“ се кријат две сосема различни приказни. Едната припаѓа на сферата на алтернативната медицина, додека другата се заснова на многу поцврста, научна основа.
За што всушност плаќаат луѓето?
Во нашиот регион, дендротерапијата се опишува како форма на народна или алтернативна медицина која вклучува интеракција со дрвјата, престој во шума, вежби за дишење, релаксација, па дури и избирање „соодветно“ дрво.
Во Србија, постојат дури и платени прошетки за дендротерапија. Една локална веб-страница нуди основен третман кој вклучува три дрвја за 999 динари, додека дополнителните прошетки и другите услуги се наплаќаат одделно.
Во други земји, слична практика почесто се нарекува „шумска терапија“ или „шумско капење“. Во Словенија, на пример, се нудат водени сесии во траење од два до три часа, по цени кои се движат од приближно 35 до 65 евра по лице.
Дали дрвјата навистина „лечат“?
Тука се појавува една важна разлика. Тврдењата дека одредено дрво пренесува посебна енергија, „извлекува негативна енергија“ или лекува одредени болести, немаат цврсти научни докази. Од друга страна, престојот во шума навистина може позитивно да влијае на менталната состојба. Еден систематски преглед и мета-анализа од 2026 година покажаа дека „шинрин-јоку“ — односно престојот во шумска средина — е поврзан со понизок пулс, намалена напнатост и помало чувство на потиштеност.
Уште една голема анализа од 2026 година ги разгледа истражувањата за овој вид терапија и утврди намалување на стресот, како и на симптомите на анксиозност и депресија. Сепак, овие студии првенствено се фокусираат на активности како што се шетање, одморање, дишење, насочување на вниманието кон природата и едноставно престојување меѓу дрвјата – а не на конкретната идеја дека прегрнувањето на одредено дрво пренесува некаква посебна „лековита енергија“.
Затоа, луѓето кои плаќаат за „дендротерапија“ навистина може да почувствуваат смиреност и олеснување. Едноставно, научното објаснување е многу пореално од мистичниот наратив: шумскиот амбиент, побавното темпо, помалата бучава, физичкото движење и насочувањето на вниманието кон природата – сето тоа може да влијае врз нивото на стрес и расположението. Од друга страна, идејата дека поединечно дрво поседува некаква посебна моќ, засега, останува само прашање на верување.