Луѓето кои поминуваат повеќе време на силна светлина во текот на денот имаат помал ризик од развој на деменција, се вели во студија спроведена врз 87.577 возрасни лица во Обединетото Кралство, кои научниците ги следеле повеќе од осум години.
Студијата е спроведена од истражувачи од Медицинскиот универзитет во Гуангжу и е објавена во списанието General Psychiatry. Учесниците биле избрани од здравствената база на податоци „UK Biobank“, а никој од нив немал деменција на почетокот на истражувањето. Нивната просечна возраст изнесувала 62 години, а нешто повеќе од половината биле жени.
Секој учесник носел уред на зглобот во текот на седум дена, кој ги евидентирал нивното движење и количината на светлина во нивната околина. Научниците потоа ги следеле учесниците во просек 8,1 година; во текот на овој период, кај 741 лице се развила деменција.
Дури и облачното небо е доволно
Учесниците кои биле изложени на нивоа на светлина поголеми од 1.000 лукси – што е приближно еднакво на светлината на отворено за време на облачен ден – имале за околу 16 отсто помал ризик од деменција во споредба со оние кои поминувале време во услови на послаба осветленост, пренесува Sci.News.
Изложеноста на уште посилна светлина носи дополнителни придобивки. Оние кои поминувале најмалку 42 минути дневно на светлина со јачина од 5.000 лукси или повеќе – нивоа карактеристични за ведар ден на отворено – имале за околу 17 отсто помал ризик.
Според авторите, изложеноста на силна дневна светлина во времетраење помало од 42 минути се покажала како посилен показател за идна деменција отколку шест познати фактори на ризик, вклучувајќи ги дебелината, консумирањето алкохол и повредите на главата. Од друга страна, изложеноста на светлина во текот на ноќта не покажала значителна поврзаност со ризикот од деменција.
Клучот лежи во внатрешниот часовник
Научниците сметаат дека објаснувањето лежи во циркадијалниот ритам – внатрешен часовник што се синхронизира со циклусот на денот и ноќта врз основа на светлината, влијаејќи врз сонот, однесувањето и когнитивните функции. Нарушувањата на овој ритам се чести кај лицата со деменција. Во некои од анализите, обрасците на спиење и активност – заедно со разликите во структурата на мозокот – објаснувале приближно една третина од поврзаноста помеѓу изложеноста на дневна светлина и деменцијата. Оваа поврзаност беше поизразена кај поединци кои природно си легнуваат и стануваат подоцна, кај оние кои се изложени на повисоки нивоа на светлина во текот на ноќта, како и кај носителите на генската варијанта APOE ε4 – познат фактор на ризик за деменција.
„Изложеноста на светлина во текот на денот би можела да послужи како нов показател за ризикот од деменција“, изјави Хонглианг Фенг од Медицинскиот универзитет во Гуангжу, еден од авторите на студијата, како што пренесува Earth.com.
Поврзаност, а не доказ
Ова е опсервациска студија која укажува на поврзаност, но не докажува дека недостатокот на светлина предизвикува деменција. Уредот ја мерел изложеноста на светлина на ниво на зглобот на раката, а не светлината што всушност допира до очите. Исто така, можно е кај некои учесници болеста веќе да започнала незабележливо пред почетокот на студијата, што довело до тоа тие помалку да се движат и поретко да излегуваат надвор.
Сепак, авторите сугерираат дека овие наоди би можеле да ги насочат идните истражувања и препораките за поминување повеќе време на дневна светлина – што претставува евтин начин за поддршка на здравјето на мозокот, особено за оние кои се изложени на поголем ризик.