Deutsche Welle: Како прицврстеното капаче на шишињата стана народен непријател

popara24 јуни, 20252min00
1750679178_1720019593-shutterstoc.format-webp.width-900

Пластичните шишиња сега имаат закачено капаче – тоа го смисли Европската унија. Тoa капаче е голема нервоза за потрошувачите и нема докази дека проблемот некогаш постоел…

Од минатото лето, ЕУ бара да се прикачат капачиња на пластични шишиња. Но, и една година по воведувањето, многу европски потрошувачи ги мразат, убедени дека само преплатените европски бирократи можеле да дојдат до таква глупава идеја, пишува Дојче веле.

Основата, сепак, е научна студија нарачана од Брисел. Тврдеше дека 1,3 милијарди капачиња ја оптоваруваат животната средина, а само овие несреќни капачиња наводно сочинуваат 13 проценти од пластичниот отпад во нашите мориња.

Никој не ги гледа затоа што – тонат. Екологистите веднаш кренаа негодување, па производителите мораа да ги сменат машините и сега да направат капачиња кои се прикачени на пластичното шише.

И така новите капачиња пристигнаа во европските продавници, а огромното мнозинство потрошувачи ги мразеа уште од првиот ден. Речиси две третини од анкетираните веруваат дека го отежнуваат пиењето, според студијата на Нирнбершкиот институт за пазарни одлуки (НИМ).

Потрошувачите, исто така, често се жалат дека таканаречените „врзани капачиња“ се незгодни за истурање и дека тешко се затвораат. Соковите и млекото во тетра пакувања сега имаат и такви капачиња, иако тоа е вистинска мака. На крајот на краиштата, дали тетра пакувањето е отпад од ПВЦ или хартија?

Никогаш повеќе нема да биде хартија бидејќи има премногу пластика, но пластиката не може да се користи бидејќи има премногу хартија. Значи – сега тоа е само чисто ѓубре.

Повеќето се нервираат

НИМ спроведе репрезентативно истражување на околу илјада луѓе на возраст од 18 до 74 години во мај. Резултат: само 12 проценти немаат проблеми со новите капачиња. Дури 63 отсто од анкетираните ги сметаат за понепрактични од конвенционалните затворачи.

„Трајно прицврстените капачиња на шишињата немаат многу поддржувачи во Германија“, вели Матијас Унфрид, шеф на Одделот за истражување на однесувањето во НИМ.

Мора да се признае, една третина од испитаниците некако веруваат дека новите капа придонесуваат за заштита на животната средина, а овде малку понапред се вообичаените поборници за „природен живот“ од секаков вид: млади луѓе, родители и други еколошки свесни потрошувачи.

И покрај критиките, на потрошувачите им здодеа да пишуваат жалби против ваквата одлука на Брисел: Германското здружение на производители на минерална вода (VDM) вели дека поплавата од гневни писма полека згаснува, иако однесувањето на потрошувачите не е значително променето.

Проблемот никогаш не постоел

Дваесет проценти од потрошувачите велат дека претпочитаат да купуваат пијалоци во стаклени шишиња каде капачето не е закачено.

Но, луѓето сè уште купуваат: „Масовен бојкот не е на повидок“, вели експертот Унфрид. „Без разлика колку луѓето се лути поради капачињата– се чини дека Германците главно се навикнале на нив“.

Но, и покрај апокалиптичните тврдења за еколошката штета од „слободните“ капачиња, нирнбершкиот институт тврди дека Брисел презел проблем „кој навистина не постоел“, вели портпаролката на НИМ.

Затоа што, во Германија, над 99 отсто од пластичните шишиња беа вратени за рециклирање со капачиња.

Барем кога станува збор за Германија, во раните денови на машините за собирање на пластична амбалажа, тие дури имаа и предупредување дека шишињата со затворени капачиња не треба да се ставаат во машината.

Причината е едноставна: затворено празно шише може да издржи притисок од неколку килограми, илјадници од нив на депонија можат да ја издржат тежината на повеќекатната зграда – дури и ако се полни со воздух.

Денес е поинаку: и затворено шише може! Бидејќи машината веднаш го пробива со шилци, па не е важно дали шишето има капаче или не.

Но, новинарите на WDR во научното шоу Quarks открија каде всушност лежи „успехот“ на европската регулатива за капачињата од шишиња. Тие не нашле докази дека капачињата некогаш претставувале сериозен проблем, но заклучиле дека Брисел успеал да ја преполови количината на отпад од пластични шишиња.

Како? На вистински евробирократски начин: пластично шише и пластично капаче се две парчиња пластичен отпад. Пластично шише со закачено капаче е едно парче пластичен отпад – значи, дупло помалку. Навистина.