Промените во стапалата, како што се оток, студ, болка или задебелување на ноктите, можат да откријат здравствени проблеми – од лоша циркулација и недостаток на витамини до посериозни дијагнози.
Многу луѓе живеат во заблуда и ги игнорираат проблемите што ги имаат со стапалата. Сепак, со доаѓањето на потоплите денови и честото носење сандали и апостолки, сите дефекти стануваат многу позабележителни.
Специјалистката подијатрија на Кралскиот колеџ за подијатрија (RCP) во Велика Британија, Ема Меконачи, за The Times изјави дека иако повеќето проблеми се безопасни и лесно се решаваат, забележувањето неправилности во функцијата, изгледот или чувството на стапалата може да открие многу за општата состојба на телото.
„Сите треба редовно да ги проверуваме стапалата. Болката, непријатноста или какви било промени можат да бидат првиот показател дека нешто посериозно се случува во телото“, предупредува Меконачи.
Покрај вообичаените феномени како што се жуљеви, плускавци или грутки, важно е да се обрне внимание и на други сигнали.
Отечени стапала
Отечените стапала (периферен едем) може да бидат блага и безопасна состојба, честа појава за време на летните горештини или за време на бременоста. Исхраната богата со сол и продолженото седење или стоење може да ја влошат состојбата со забавување на лимфниот систем, предизвикувајќи акумулација на течност во долните екстремитети.
Ненадејните промени на едното или двете стапала, како што се значителен оток или шарена/мермерна кожа, може да укажуваат на проблеми со циркулацијата и висок крвен притисок. Ако отокот е ненадеен, силен, болен или не исчезне по неколку дена, Британската фондација за срце предупредува дека тоа може да биде знак на срцево, бубрежно или црнодробно заболување.
Дебели, жолти или нокти со вдлабнатини
Задебелувањето, обезбојувањето или ноктите покриени со мали вдлабнатини (како вдлабнатини) може да бидат знак на псоријаза на ноктите – автоимуна состојба што предизвикува воспалителни промени на кожата и ноктите. Според Здружението за псоријаза, оваа состојба ги погодува до половина од луѓето со псоријаза, но е исто така ран знак на псоријатичен артритис. За жал, често погрешно се дијагностицира како едноставна габична инфекција. Важно е да се посети матичен лекар, особено ако ноктот почне да се одвојува од основата.
Болка во палецот на ногата
Прстите на ногата држат голема тежина – ги користиме за рамнотежа и рефлексија со секој чекор. Ако болката во палецот е ненадејна и исклучително силна, може да станува збор за гихт. Тоа е вид на артритис предизвикан од високо ниво на урична киселина во крвта. Нападите можат да траат до две недели, а ненавременото лекување може трајно да го оштети зглобот на палецот. Хроничната вкочанетост и болката во палецот на ногата, која е најизразена наутро, може да укажуваат на hallux rigidus – форма на артритис во главниот зглоб на палецот на ногата.
Трпнење во прстите
Притисокот врз нервите поради носење тесни чевли или долго време останување во една положба е најчеста причина за краткотрајна вкочанетост (кога вашата нога „заспива“). Меѓутоа, ако трнењето се јавува често, тоа може да биде знак на Мортонов невром (здебелување на нервното ткиво во стапалото) или синдром на тарзален тунел (притисок врз нервите во пределот на зглобот). Исто така, недостатокот на витамин Б12 може да доведе до нервни проблеми и чувство на пецкање.
Студени стапала
Ако вашите стапала се ладни дури и за време на летните горештини, често може да станува збор за Рејноов синдром, состојба во која протокот на крв во екстремитетите се намалува поради пад на температурата или стрес.
Постојано ладните екстремитети можат да бидат и симптом на хипотироидизам – намалена функција на тироидната жлезда. Кога тироидната жлезда произведува помалку хормон отколку што е потребно, метаболизмот се забавува, што резултира со послаба циркулација во рацете и нозете.