
Безбедноста на храната може да биде комплицирана за справување, особено со оглед на многуте верувања и навики што ги обликуваат нашите животи.
Безбедноста на храната може да биде комплицирана за справување, особено со оглед на многуте верувања и навики што ги обликуваат нашите животи. Помислете на правилото од 5 секунди – кое, патем, е мит – или на долготрајната дебата за миењето на сурово пилешко.
Исто така, често ни се вели да ја оставиме зготвената храна да се олади пред да ја складираме, поради што многумина од нас ја оставаат вечерата на шанкот. Но, дали е тоа навистина паметен потег? Како што се испостави, постои една нијанса, а оставањето храна надвор предолго може да претставува ризик за безбедноста на храната.
Експертите за безбедност на храната открија дали треба да ја чувате храната во фрижидер додека е сè уште топла и кој е правилниот начин да го направите тоа.
Зошто луѓето прво ја оставаат топлата храна да се олади?
Многумина од нас ја оставаат топлата храна да се олади пред да ја стават во фрижидер, а за тоа постојат неколку причини, вели научникот за храна Аби Тиел.
„Едно вообичаено верување е дека ставањето топла храна директно во фрижидер ќе го оштети фрижидерот или ќе го натера да работи премногу напорно. Луѓето може да се грижат и дека топлината од еден сад ќе ја покачи температурата на целиот фрижидер и ќе ја направи останатата храна внатре небезбедна“, изјави Тилова за веб-страницата на Марта Стјуарт .
Сепак, ваквите загрижености во голема мера се базираат на постарата технологија за ладење и практиките за складирање храна, забележува Ванеса Кофман, директорка на Алијансата „Стоп на болести предизвикани од храна“.

„Модерните фрижидери генерално можат да поднесат топла храна, а поголема загриженост е што лесно расипливата храна останува на собна температура предолго“, вели таа.
„Друга многу честа идеја е дека топлата храна мора да достигне собна температура пред безбедно да се стави во фрижидер“, вели Тилова. Но, кога храната се остава на собна температура предолго, таа може да претставува ризик за безбедноста на храната. Конечно, може да има загриженост за кондензација. „Ако ставите капак на многу жешка тава, можете да видите кондензација на пареа внатре, а некои луѓе ја толкуваат таа влага како нешто што ќе ја направи храната побрзо да се расипе. Всушност, поголемата загриженост за безбедноста на храната е обично колку долго храната останува доволно топла за да можат бактериите да растат“, вели Тилова.
Што се случува кога храната се лади
„Додека храната се лади, таа поминува низ она што го нарекуваме температурна опасна зона, која е приближно од 4 до 60 степени Целзиусови“, вели Тилова.
Во овој потопол опсег, многу бактерии можат да растат побрзо, вели таа.
„Некои бактерии можат да произведуваат и токсини додека растат, а одредени токсини не мора да се уништуваат со повторно загревање“, забележува Кофман. Покрај тоа, храната може да остане во оваа зона само два часа. (Ако температурата на околината е над 32 степени Целзиусови, временскиот период е пократок, околу еден час.) После тоа, храната станува небезбедна за јадење бидејќи нивоата на бактерии можат да бидат доволно високи за да предизвикаат заболувања што се пренесуваат преку храна. Еве каде можат да се појават проблеми.

Кога ја оставате топлата храна да се „олади“ на собна температура, лесно може да се претвори во оставање храна на шанкот неколку часа, вели Тилова. Ова го зголемува ризикот од заболувања што се пренесуваат преку храна, особено кај децата, постарите лица и лицата со ослабен имунолошки систем.
Еве еден подобар начин да се размисли за тоа, според Тилова: „Целта не е храната да се загрее на собна температура пред да се олади во фрижидер. Целта е да се помогне брзо и безбедно да се олади, што обично значи делење на големи количини во помали, плитки садови и нивно ставање во фрижидер, наместо да се остават надвор со часови.“
Може ли да се стави топла храна во фрижидер?
„Можете и треба да ставите топла храна во фрижидер за да почнете безбедно да ја ладите“, вели Кофман. Тилова се согласува, истакнувајќи дека не мора да чекате топлата храна да се олади на собна температура пред да ја ставите во фрижидер.
„Во повеќето случаи, побрзото ладење е всушност подобар потег“, вели Тилова. Тоа е затоа што ниските температури во фрижидерот го отежнуваат растот на микроорганизмите, вели Тилова. Кога храната се лади, растот на бактериите се забавува, што помага да трае подолго и да остане побезбедна за јадење, вели таа. Сепак, постои правилен начин да се стави топла храна во фрижидерот, бидејќи сакате да бидете сигурни дека храната се лади безбедно и рамномерно.
Најдобри практики за ладење на топла храна
Еве го правилниот начин за ладење и складирање на сè уште топла храна.
Споделувајте големи порции.
Топлата храна треба да се лади што е можно побрзо (и рамномерно). Ова обично значи избегнување на една огромна, длабока чинија, вели Тилова.
„Ако имате големо тенџере со супа, чили, сос за тестенини или нешто слично, поделете го во неколку помали, поплитки садови пред да го ставите во фрижидер“, вели Тилова. Причината? Делењето на големи порции во помали садови ја зголемува површината од која може да излезе топлината, со што се забрзува процесот на ладење, објаснува Кофман. Додека го правите ова, избегнувајте редење топли садови блиску еден до друг, советува Тилова. „Оставете им малку простор за да може студениот воздух во фрижидерот да циркулира околу нив“, вели таа.
Лабаво покријте ја храната.
„Оставете ги садовите лабаво покриени или непокриени ако се заштитени од контаминација одозгора, за време на почетниот период на ладење за да се овозможи топлината полесно да излезе од површината“, вели Кофман.
Користете ледена бања.
„Можете да го забрзате ладењето и со мешање на храната додека садот стои во бања со ледена вода. Ако често правите големи количини супа, чорба или вариво, размислете за купување стапче за ладење со мраз, кое може да помогне побрзо да се извлече топлината од средината на храната“, вели Кофман.
Додадете мраз.
За јадења како супи и чорби, можете да додадете коцки мраз, вели Кофман. Таа забележува дека ова најдобро функционира ако дополнителната вода нема да влијае на јадењето.
Промешајте ја храната.
„Мешањето може да помогне и во рамномерната распределба на топлината, спречувајќи потоплите области да се ладат побавно“, вели Кофман. Тилова го препорачува овој совет и за храна како супа, чили или сос.