Тврдењето дека душекот станува двојно потежок во текот на десет години поради грини, мртви клетки од кожата, пот и прашина, кружи на интернет веќе со години. Тоа звучи веродостојно, бидејќи разни честички и алергени навистина се акумулираат во душекот за време на неговата употреба.
Сепак, драматичната бројка за удвојување на тежината нема научна поткрепа. Не постои истражување кое покажува дека просечниот душек добива 100 отсто од својата почетна маса во текот на една деценија. Она што научниците го измериле се однесува конкретно на прашината, грините и нивните алергени – а не на вкупната тежина на душекот.
Од каде потекнува приказната за удвојувањето на тежината?
Ова тврдење се прошири нашироко по објавувањето на напис во The Wall Street Journal во 2000 година, во кој се наведува дека просечниот душек ја удвојува својата тежина во текот на десет години поради грините и нивните остатоци.
Сепак, Емет Глас, истражувач од Универзитетот во Охајо кој бил интервјуиран за тој напис, подоцна објаснил дека оваа бројка не потекнува од научно истражување и дека такви податоци не постојат во стручната литература.
Па, што всушност се акумулира?
Со текот на времето, душеците стануваат резервоар за прашина, мртви клетки од кожата, грини и нивните алергени. Едно истражување, објавено во списанието Clinical & Experimental Allergy, следело шест нови душеци во текот на две години и открило дека нивото на алергени од грини значително се зголемило по само четири месеци. Друго истражување, во кое биле испитани 60 нови душеци изработени од различни материјали, покажало дека количината на алергени се зголемува во текот на првата година од употребата, иако стапката на акумулација варирала во зависност од материјалот.
Колку всушност станува потежок еден душек?
Науката не нуди единствена бројка за ова. Не се спроведени опсежни, контролирани студии за мерење на почетната и крајната маса на душеците во текот на десетгодишен период; затоа, не постои сигурен процент што би важел за сите модели. Фактори како што се материјалот, влажноста во просторијата, бројот на луѓе што спијат на душекот и начинот на негово одржување, дополнително влијаат на оваа состојба. Накратко, иако стариот душек навистина содржи повеќе прашина и алергени од новиот, тврдењето дека по десет години тој тежи двојно повеќе останува популарен мит, а не научно докажан факт.