Мајките од генерацијата Z чувствуваат поголем притисок од мајките од милениумската генерација во речиси секој аспект на родителството – од осмислување активности за своите деца до управување со времето поминато без екрани. Истражување спроведено од американската веб-страница What to Expect покажа дека дури 83 отсто од нив се стремат да бидат „совршени“ мајки, а експертите сметаат дека растењето со социјалните мрежи е една од причините за тоа.
Да се биде мајка никогаш не било едноставно, но денес, се чини, очекувањата се поголеми од кога било. Покрај работата, домашните обврски и грижата за децата, мајките секојдневно се соочуваат со совети, споредувања и коментари на социјалните мрежи за тоа како треба да изгледа родителството.
Дека ова остава трага, покажува опсежна студија на истражувачи од Универзитетот Колумбија и Универзитетот во Мичиген, објавена во 2025 година во списанието JAMA Internal Medicine. Тие анализирале податоци за речиси 200.000 американски мајки, собрани во периодот помеѓу 2016 и 2023 година. Во тој период, уделот на мајки кои своето ментално здравје го оцениле како „просечно“ или „лошо“ се зголемил од 5,5 на 8,5 отсто. Со други зборови, во 2016 година тоа се однесувало на приближно една од дваесет мајки, додека до 2023 година, тој број изнесувал една од дванаесет. Истовремено, уделот на оние што своето ментално здравје го оцениле како „одлично“ опаднал од 38 на 26 отсто.
Овој пад започнал уште пред пандемијата на коронавирусот и бил забележан кај речиси сите општествени групи. Како можни причини се наведуваат нееднаквата распределба на семејните обврски, финансиската несигурност, растечките трошоци за живот и недоволната поддршка за родителите.
Совршенството како цел
Се чини дека најмладите мајки најинтензивно го чувствуваат овој товар. Во анкетата спроведена во 2023 година од страна на веб-страницата What to Expect, во која учествувале повеќе од 3.200 мајки, дури 83 отсто од мајките припаднички на „Генерацијата Z“ изјавиле дека сакаат да бидат „совршени“ мајки. Кај мајките од милениумската генерација, тој удел изнесувал 77 отсто.
Учесничките оценувале 26 идеали поврзани со родителството. Помладите мајки оцениле 11 од овие идеали како поважни отколку што тоа го сториле мајките од милениумската генерација; милениумките придале поголемо значење на само два идеала: давање пример за силна работна етика и одржување успешна врска со партнерот.
Најзначајната разлика лежи во начинот на кој е организирано времето на децата. Дури 48 отсто од мајките од „Генерацијата Z“ чувствуваат притисок постојано да им обезбедуваат активности и забава на своите деца, во споредба со 34 отсто од мајките од милениумската генерација. Помладите мајки се исто така позагрижени за тоа дали нивните деца имаат доволно слободно време – грижа што ја споделуваат 39 отсто од нив, наспроти 30 отсто од мајките припаднички на милениумската генерација.
Времето поминато пред екраните е уште еден голем проблем. Иако и самите пораснале во ерата на паметните телефони, половина од мајките од генерацијата Z чувствуваат притисок да обезбедат нивните деца да поминуваат доволно време подалеку од мобилните телефони, таблетите и телевизијата. Кај мајките од милениумската генерација, оваа бројка изнесува 41 отсто.
Помладите мајки, исто така, повеќе се соочуваат со таканаречениот „ментален товар“ – управување со закажани обврски, планирање оброци, справување со обврски поврзани со градинка или училиште, како и организирање роденденски прослави. Педесет и еден отсто од мајките од генерацијата Z и 42 отсто од мајките од милениумската генерација чувствуваат притисок поради барањата поврзани со организирањето на семејниот живот.
Слична е ситуацијата и во однос на целите при воспитувањето на децата. Педесет и три отсто од помладите мајки и 45 отсто од мајките од милениумската генерација се загрижени дали им даваат на своите деца доволно простор за истражување на сопствениот идентитет. Речиси две третини од мајките од генерацијата Z чувствуваат притисок да ги научат своите деца како да се справат со неуспехот и животните тешкотии, додека 58 отсто од мајките од милениумската генерација ја споделуваат оваа грижа. На помладите мајки им е потешко да издвојат време за себе. Четириесет и еден отсто од нив чувствуваат притисок секогаш да ѝ дадат предност на семејството пред сопствените потреби – став што го делат 33 отсто од мајките од милениумската генерација.
„Да се биде ’доволно добар‘ е сосема доволно“
Експертите сугерираат дека една од причините за ова лежи во начинот на кој помладите мајки ги користат социјалните мрежи. За разлика од постарите генерации, мајките од генерацијата Z пораснале во свет каде што речиси секоја постапка може да биде забележана, споделена и прокоментирана.
„Помладите родители, кои пораснале во ерата на социјалните мрежи, навикнати се секој нивен потег да биде коментиран и критикуван – а родителството не е исклучок“, објаснува д-р Шари Лускин, перинатален психијатар во болницата „Маунт Синај“ (Mount Sinai Hospital) и член на стручниот советодавен одбор на веб-страницата What to Expect.